Студенттің UK-тегі алғашқы 30 күні — күн сайын чек-лист

Дұрыс рет — неге бұл маңызды

Көп тапсырмалардың тәуелділіктері бар. Дұрыс емес ретпен жасасаңыз — тұрып қаласыз. Мысалы:

• Банк proof of address талап етеді — ал ол uni enrolment letter бергенше болмайды (тіркелгеннен кейін)
• NI Number UK address талап етеді — halls-қа кіргеннен кейін қажет
• Council tax exemption student status letter талап етеді — enrolment-тан кейін беріледі
• GP тіркелу proof of address талап етеді — бірақ студенттер аймағындағы кейбір GP halls letter қабылдайды

Логикалық рет: 1) Келу → BRP → halls → 2) Uni-де тіркелу → student letter → 3) GP, банк, council tax → 4) NI Number, көлік

0-1 күн — Келу

1. Шекара (Border Control). Офицерге: паспорт, decision letter (басылған), CAS, тұру мекенжайы, кері билет (бар болса). Студенттік виза = биометриялық паспорты бар көпшілік ұлттар үшін e-Gate қолжетімді
2. Әуежайда SIM сатып алыңыз НЕМЕСЕ алдын ала үйге тапсырыс беріңіз. Heathrow: Three / EE / Vodafone терминалдарда бар. Арзанырақ — pay-as-you-go SIM: Smarty / Lebara / Giffgaff. SIM туралы толық →
3. Halls / accommodation-ға жетіңіз. Heathrow-дан: Elizabeth line Tottenham Court Road / Paddington = £12.80. Gatwick: Thameslink = £10. Stansted: Stansted Express = £20. Такси алмаңыз — сол қашықтыққа £80-120
4. Halls-қа кіріңіз. Reception 22:00-ге дейін ашық (көпшілігінде). Кейін — есіктегі emergency phone. Кілттерді, halls handbook, WiFi деректерді алыңыз
5. Бірінші күні бәрін жасауға тырыспаңыз. Ұйықтаңыз. Jet lag-тен қалпына келіңіз. Ертеңге BRP алуды жоспарлаңыз

1-ші апта — BRP, enrolment, halls орнату

1. BRP алу (BRP берілген болса). Decision letter-де post office немесе Premium Service Centre көрсетілген. Мерзім — 10 күн кірген күннен немесе letter-де көрсетілген күнге дейін (қайсысы ертерек). 2025-тен бастап көпшілік жаңа студенттер үшін BRP eVisa-ға ауыстырылды — UKVI account-тан тексеріңіз
2. eVisa белсендіру. gov.uk/evisa сайтына кіріңіз, өтініш беру кезінде жасалған UKVI account-қа кіріңіз, виза көрсетілетінін тексеріңіз. Көрсетілмесе — жұмыс берушілерге, landlord-қа, банктерге «share code» сайт арқылы бере аласыз
3. Uni-де enrolment. Дәл күні CAS / uni-ден welcome email-де. Алып барыңыз: паспорт, decision letter, offer-де талап етілген мектеп құжаттарының түпнұсқалары. Enrolment-тан кейін student ID card + enrolment letter (PDF) аласыз
4. Enrolment letter тапсырыс беріңіз бірнеше данада — банк, council tax, GP үшін қажет. Uni portal арқылы тегін
5. Halls-та WiFi орнатыңыз. Көпшілік uni-лерде — eduroam. Логин = student ID. Телефон мен ноутбукте екеуінде де
6. Бірінші қажеттіліктерді сатып алу. Sainsbury's / Tesco / Lidl: төсек жабдығы (halls бермесе), кесе, тарелка, пышақ, жуғыш зат. Бірінші сатып алу бюджеті: £40-60

2-ші апта — GP, банк, тұрақты SIM

1. GP-ге тіркелу. Postcode бойынша GP surgery табыңыз — gov.uk/find-a-gp. GMS1 form толтырыңыз, паспорт + halls мекенжай дәлелін алып барыңыз. Тегін, NHS қолжетімділігі автоматты (IHS визада төленген). Толық нұсқаулық →
2. Банк ашу. UK кредит тарихысыз студенттер үшін ең жақсылар: Monzo / Starling / Revolut (толық онлайн, 1-3 күнде ашылады) немесе HSBC International Student Account / Santander 1|2|3 Student (overdraft бар классикалық банктер). Құжаттар: паспорт, BRP/eVisa share code, enrolment letter, halls мекенжайы. Толық ақпарат →
3. Postal vote registration — өткізіп жіберіңіз, шетелдік студент ретінде дауыс беру құқығыңыз жоқ
4. Тұрақты SIM сатып алыңыз. Әуежайда prepaid алған болсаңыз — айлық жоспарға ауысыңыз £7-12 (Smarty 30GB, Voxi 20GB, Lebara 20GB). 5G және шексіз UK қоңыраулар стандартты
5. UK банк қосымшасын телефонға орнатыңыз. Apple Pay / Google Pay қосыңыз — UK-тегі көпшілік сатып алулар физикалық картасыз

3-ші апта — Council tax exemption, NI Number

1. Council tax exemption — бұл ең маңызды жиі ұмытылатын нәрсе. Full-time курстардағы студенттер council tax-тан босатылады. Бірақ бұл автоматты емес!
2. Halls-та тұрсаңыз — әдетте council tax мүлде төленбейді, halls босатылған. Housing office-тен растаңыз
3. Private rent-те тұрсаңыз — қажет: uni-ден council tax exemption letter алу (uni portal → certificates), local council-ға сайт арқылы жіберу. Көшкен бірінші аптада жасаңыз — әйтпесе council шот жібереді де, кейін дәлелдеу қиын болады. Толық нұсқаулық →
4. NI Number — тек жұмыс істеуді жоспарласаңыз қажет. Өтініш gov.uk/apply-national-insurance-number сайтында, 2-4 апта алады. NI Number-сіз жұмысқа кірісе аласыз — бірақ employer өтініш берілгенін білуі тиіс. Нұсқаулық →
5. HMRC personal tax account — NI Number алғаннан кейін тіркеліңіз, салықтарыңызды онлайн көресіз

4-ші апта — Көлік, railcard, күнделікті тіршілік

1. 16-25 Railcard — жылына £30, UK-тегі барлық пойыздарда 1/3 үнемдейді. 1-2 сапарда ақтайды. 16-25railcard.co.uk сайтынан сатып алыңыз — student ID немесе паспорт қажет
2. 25+ болсаңыз — Network Railcard (£30) немесе 26-30 Railcard (£30, сондай-ақ 1/3 жеңілдік)
3. Лондон: 18+ Student Oyster photocard — проездной-да 30% жеңілдік. Өтініш tfl.gov.uk/student-photocards. £20 тұрады + фото мен enrolment letter қажет. 2 айда ақтайды
4. Лондоннан тыс: Stagecoach / Arriva / First Bus — әрбірінде student bus pass бар, әдетте £200-300 term үшін
5. TV Licence — тек BBC live немесе iPlayer көрсеңіз қажет. Жылына £174.50. Halls-та тұрып көрмесеңіз — өткізіп жіберіңіз. Private-та бірнеше студент болса — үйге бір licence
6. Энергия мен интернет private rent-те — әлі алда. Энергия нұсқаулығы →

Бірінші айға қанша ақша қажет (жалдан тыс)

Бұл жалдан тыс. Лондонда halls әдетте аптасына £180-280, аймақтарда £120-180. Есептеңіз: жалдаумен бірге бірінші ай = £1,000-1,800.

Бірінші курс студенттерінің ТОП-10 қатесі

1. BRP-ді 10 күн ішінде алмаған — заңды мәртебені жоғалтасыз, £1,000 айыппұл
2. Private rent-тегі council tax хаттарын елемеген — кейін £1,000+ шот
3. Тек Wise / Kaspi Gold пайдаланып UK банк ашпаған — жалақы алу және proof of address үшін UK банк қажет
4. GP-ге тіркелмеген — кейін түнде температура 39, A&E толы, emergency емес деп көмектеспейді
5. Pay-as-you-go Oyster орнына unlimited tube pass сатып алған — айына £30-50 жоғалтасыз
6. Apple Music / Spotify / Netflix толық бағамен төлеген — UNiDAYS, Student Beans, Totum арқылы student discounts бар
7. NI Number-ға өтініш бермеген де қазір жұмысқа кіре алмайды — 2-4 апта алады, кейінге қалдырмаңыз
8. Оқулықтарды жаңа сатып алған — Amazon used / Wob.com / library = 80% арзанырақ
9. Келмес бұрын Monzo / Revolut ашпаған — UK банк күту үшін бірінші аптаны жоғалтты
10. Private rent-те council database-ге жатақханасын тіркемеген — кейін refund алу үшін күрес

Жиі қойылатын сұрақтар