Студенттерге UK-де жұмыс: бірінші ауысымға дейін шарттарды тексеріңіз

Шарттар курс пен оқу спонсорына байланысты. ST26.1 degree деңгейіндегі және одан жоғары сәйкес күндізгі оқу үшін семестрде 20 сағатқа рұқсат береді; degree-ден төмен сәйкес күндізгі оқу үшін — 10 сағат. Екі жағдайда да оқу орнының статусы маңызды. Басқа нұсқалар үшін, соның ішінде part-time, кәдімгі жұмысқа тыйым салынуы мүмкін. Бұл лимиттер үшін UK-дегі оқу спонсорында «higher education provider with a track record of compliance» мәртебесі болуы керек; сәйкес study abroad бағдарламасына бөлек шарт қолданылады.

eVisa мен шешім хатын ашыңыз. Егер «No work» деп жазылса, танысыңызға ұқсас курста рұқсат берілсе де, жұмысты бастамаңыз. Мүмкін қатені алдымен түзетеді; жұмыс берушінің ауызша пікірі шарттарды өзгертпейді.

Кәсіби спорт, соның ішінде жаттықтырушы болып жұмыс істеу, entertainer, self-employment/бизнес және тұрақты full-time вакансия үшін шектеулер бар. ST26 басқа маршруттарға ауысудың тар ерекшеліктерін қарастырады; бұл барлық студенттерге берілген рұқсат емес.

Оқу практикасы мен студенттік одақтың кейбір сайланбалы лауазымдары бөлек реттеледі. Child Student, Visitor және Short-term Student — басқа маршруттар. Егер сізде басқа статус болса, осы беттегі сандарды оған қолданбаңыз.

Seasonal Worker үшін спонсорда жұмыс істеудің өз шарттары бар. Оқуға ниет немесе студенттік билет маусымдық визаны Student визасына айналдырмайды. Оқуға түсу туралы бөлек бөлімді оқыңыз.

• GOV.UK: Student шарттары, ST26
• GOV.UK: Student visa
• GOV.UK: Seasonal Worker
• UK-де оқу

Лимит келісімшарттағы санға немесе төленген жалақыға емес, апта ішіндегі нақты жұмысқа қатысты. Бірнеше жұмыс беруші бірге есептеледі. Есептелген демалыс төлемі өзінен-өзі сіздің сол сағаттарды жұмыс істегеніңізді білдірмейді.

Ауысымдардың басталуы мен аяқталуын, үзілістерді, табельді және кесте өзгерістерін сақтап отырыңыз. Барлық жұмыстар үшін бір жазба жүргізген ыңғайлы. Қосымша ауысымға шықпас бұрын аптаны қайта есептеңіз; артық сағаттарды ай бойы орташалауға болмайды.

Демалысты сіздің курсыңыз үшін оқу орны белгілейді. Университеттің жалпы күнтізбесі dissertation, resits немесе зерттеу бағдарламасын сипаттамауы мүмкін. Күндердің жазбаша растамасын сұрап, оны жұмыс берушіге беріңіз.

Келісімшарт бойынша міндеттері бар voluntary work төленетін жұмыспен бірге лимитке кіруі мүмкін. Нағыз volunteering мұндай жұмыстан ерекшеленеді; негізді шығындарды өтеу оны автоматты түрде тыйым салынған етпейді. «Волонтёр» атауы жеткіліксіз — шарттарды оқу орнынан нақтылаңыз.

Егер жұмысқа рұқсат болса, курс басталғанға дейінгі және аяқталғаннан кейінгі кезең сәйкес рұқсат күшінде тұрғанда семестрден тыс уақытқа жатуы мүмкін. Бұл жұмыс түріне қойылған шектеулерді алып тастамайды. Қорғау немесе соңғы емтихан күнін автоматты түрде ресми аяқталу күні деп санамаңыз.

• UKCISA: оқу кезінде жұмыс істеу
• GOV.UK: Student бойынша нұсқаулық

Жеткізу, репетиторлық немесе қосымша арқылы жұмысты автоматты түрде рұқсат етілген деп санамаңыз. Нақты шарттар мен келісімшарт маңызды: жұмыс берушіге жұмыс істеу мен өз атыңыздан қызмет көрсету — екі түрлі нәрсе.

Deliveroo, Uber Eats, Just Eat, Stuart, Amazon Flex, MyTutor, Tutorful, Preply және Superprof үшін атауына қарап бірдей рұқсат беруге болмайды. Тіркелмес бұрын нақты рөлдің өзекті шарттарын оқыңыз. Бұл платформалардың кез келгені сізді қолайлы жұмысқа ресімдейтініне мұнда кепілдік жоқ.

Upwork/Fiverr арқылы фриланс, Etsy/eBay арқылы бизнес ретінде сауда, өзіңіздің тазалау, аударма қызметтеріңіз немесе жеке сабақтарыңыз self-employment немесе business activity болуы мүмкін. Бизнес ашу/директор болып жұмыс істеу де тексеруді қажет етеді. Белгілі бір Innovator Founder өтініміне арналған тар ST26.8 ерекшелігі жалпы рұқсат емес.

Сұраңыз: менің жұмыс берушім кім, employment status қандай, кестені кім белгілейді, салық есебіне кім жауапты, ауысым жойылса не болады? Жауаптарды сақтап, келісімшартпен бірге кеңесшіге көрсетіңіз.

Қолма-қол ақша жалақыны заңсыз етпейді: жұмыс беруші бәрібір салық міндеттерін орындауы керек. Керісінше, payslip немесе PAYE болуы виза шектеулерін жоймайды. Келісімшартты тексеруді төлем тәсілімен алмастырмаңыз.

• GOV.UK: жұмыс мәртебесі
• GOV.UK: қолма-қол төлем
• GOV.UK: Student шарттары, ST26

Өз оқу орныңыздың careers service немесе JobShop бөлімінен бастаңыз. Онда CV, сұхбат және іздеу бойынша көмек сұрауға болады. Бұл ыңғайлы алғашқы қадам, бірақ әр вакансияны бәрібір өз шарттарыңызбен тексеру керек.

Unitemps — уақытша және тұрақты рөлдері бар университеттік рекрутинг қызметтерінің желісі. Өз филиалыңызды, жұмыс орнын және нақты келісімшартты тексеріңіз. Prospects жұмыс, тағылымдама және мамандықтар туралы материалдар ұсынады.

Қосымша іздеу орындары: E4S, StudentJob, Indeed, UCAS және Save the Student; жұмыс беруші сайтындағы және жергілікті кафе/дүкендердегі хабарландырулар. Бұл іздеу нұсқалары, сапа рейтингі немесе бос орындардың расталуы емес.

Қысқа CV дайындаңыз: байланыс, оқу, қолжетімділік, дағдылар және тәжірибенің нақты мысалдары. Шынымен бос уақытыңызды көрсетіңіз, демалыс расталмай толық күн жұмыс істеймін деп уәде бермеңіз. UKVI паролін, банк PIN-кодын немесе растау кодтарын ешкімге бермеңіз.

Өтінім бермес бұрын жұмыс берушіні, мекенжайды, ставканы, келісімшарт түрін, сағаттарды, төлем күнін және байланысты жазып алыңыз. Жол шығыны мен кеш оралуды салыстырыңыз. Хабарландыруды сақтаңыз: өтінімнен кейін шарттар өзгеруі мүмкін.

• Unitemps
• Prospects

Кампус: кітапхана, әкімшілік қолдау, іс-шараларға көмек, student ambassador, invigilation және research assistant. Міндеттерді, талаптарды, дайындыққа төлемді және емтихан кезінде жұмыс бар-жоғын нақтылаңыз.

Кафе, мейрамханалар, барлар және дүкендер: ауысым уақытын, жолды, үзілістерді және төлемді салыстырыңыз. Ағылшын тіліне қойылатын талаптар рөлге байланысты; бүкіл салаға «базалық» деңгей жетеді деп уәде беруге болмайды. Шайпұл негізгі төлемді тексеруді алмастырмайды.

Қойма, пошта және уақытша маусымдық вакансиялар: нақты жұмыс беруші мен кестеге қараңыз. «Amazon FlexPT әрқашан 19 сағат және Student-ке жарайды» деген ескі уәде қазіргі келісімшартқа кепілдік емес. Қоймадағы вакансияны өз бетіңізше жеткізумен шатастырмаңыз.

Репетиторлық, аударма, контент және онлайн-жұмыс: жұмыс мәртебесін ерекше мұқият тексеріңіз. Дағды мен жоғары ставка self-employment-ті рұқсат етілген етпейді. Платформа дәл жұмыс беруші ретінде төлейтініне кепілдік жоқ.

Рұқсат етілген демалыс кезінде фермада жұмыс істеу де жұмыс құқығын, келісімшартты, кестені және тұрғын үйді тексеруді қажет етеді. Жұмыс істеу құқығы бар адамға арналған кәдімгі вакансия мен Seasonal Worker бойынша іріктеу — екі түрлі жағдай. Хабарландырудағы «маусымдық» сөзі сізге бөлек виза берілгенін білдірмейді.

• Ұсыныстарды қалай бағалау керек
• Student-тің ресми шарттары
• Маусымдық жұмыс

Ұстауларға дейінгі (gross) және қолға тиетін (net) соманы салыстырыңыз. Жарияланған сомаға демалыс ақысы, шайпұл немесе бонус кіретінін және сағат саны кепілденетінін бөлек нақтылаңыз. Бюджетті тек хабарландырудағы максимал ставкаға сүйеніп құрмаңыз.

Келтірілген мысалдар 2026 жылғы 1 сәуірден бастап 21+ жасқа арналған ставканы пайдаланады. 18–20 жас үшін әдеттегі минимум басқа. Жас, apprentice мәртебесі және минимал төлемге құқық қолданыстағы ережелер бойынша тексеріледі; студент төлем бойынша бөлек жеңілдікті санат емес.

Аптасына бірдей есептелген сома шотқа бірдей түспейді: салық коды, басқа табыстар, төлем кезеңі және тиісті жарналар әсер етеді. Оқу мәртебесінің өзі салықтан босатпайды.

Payslip-ті сақтап, нақты сағаттарды тексеріңіз. Сома түсініксіз болса, payroll-дан тек қорытындыны емес, жолдар бойынша есептеуді көрсетуді сұраңыз. Төленбеген ауысымдар мәселесі бойынша студенттерге арналған бөлек нұсқаулықты пайдаланыңыз.

• GOV.UK: минимал ставкалар
• GOV.UK: студенттің жұмысынан салық
• Төлем жасалмаса

Қарапайым қосымша жұмысты, стажировканы және курстың міндетті бөлігі ретінде бағаланатын практиканы ажырата біліңіз. Internship деген атау ғана лимиттен босатпайды. Оқу практикасы үшін ережелерге сәйкестік және оқу спонсорының растауы керек. Ұзақтығына қойылатын шектеулер бағдарламаға байланысты.

Spring Week немесе insight programme — саламен және жұмыс берушімен танысу. Summer internship — ұзағырақ практика. Placement year / sandwich year / year in industry оқу бағдарламасымен байланысты. Әр іріктеудің шарттары, төлемі және өтінім мерзімдері әртүрлі. Қатысу келесі стажировкаға немесе graduate job-қа кепілдік бермейді.

Іздеу үшін careers portal, Prospects, targetjobs, Higherin және STEM үшін Gradcracker қолдануға болады. Bright Network, Milkround және Inside Careers те ескі тізімде кездеседі: қазіргі бағдарламаны жұмыс берушінің өз сайтынан тексеріңіз. Бұл беттегі күндер мен IEUK бар-жоғы расталған ақпарат емес.

Бағдарламалар тізімін жасаңыз: сілтеме, курсқа қойылатын талаптар, соңғы мерзім, іріктеу кезеңдері, жұмыс күндері және байланыс. Іріктеулерді алдын ала тексере бастаңыз. Барлық жұмыс берушілерге ортақ «қазан–қаңтар» мерзімі жоқ. Өтінімде өз жобаларыңыз бен жетістіктеріңізді көрсетіңіз. Тегіңізге байланысты артықшылық бар деп ойламаңыз.

Internship төлемі нақты мәртебеңізге байланысты. Жұмысшыға әдетте минималды төлем тиесілі. Кейбір оқу placements-тері мен жұмысты бақылау үшін ерекшеліктер бар. «Төленбейтін стажировка» деген атау мәселені шешпейді. Бастамас бұрын құқықтарыңызды және университетпен келісімді нақтылаңыз.

• UKCISA: оқу кезіндегі жұмыс
• GOV.UK: стажёр құқықтары
• Prospects: жұмыс тәжірибесі
• targetjobs
• Higherin
• Gradcracker

NI number — тұрақты есепке алу нөмірі. Ал tax code Income Tax ұстауларын есептеуді анықтайды. Жұмыс істеу құқығыңыз расталса, NI алмай-ақ жұмысты бастауға болады. Нөмір бұрын берілген болса, жаңасы қажет емес. Нөмірдің жоқтығы 40% салық дегенді білдірмейді және кейін қайтарымға кепілдік бермейді.

1257L бір жұмысы бар көп адамда қолданылады, бірақ бәріне бірдей келе бермейді. BR әдетте осы жұмыс бойынша базалық ставканы білдіреді, мысалы бірнеше табыс болғанда. 0T — белгілі себептермен Personal Allowance қолданылмағанын көрсетеді. W1/M1/X ерекше есептеу тәртібін білдіреді. Бұл белгілерді тексеру керек, бірден қате деп санамаңыз.

Бірінші төлемге дейін P45 болса, соны беріңіз. Немесе starter checklist арқылы қажетті мәліметтерді жіберіңіз. Жалақы төленіп қойса, checklist-ті әмбебап түзету ретінде қолданбаңыз. Income Tax service/HMRC-те жұмыс мәліметтері мен кодты тексеріңіз. Жұмыс беруші сізге қалаған кодты өз бетінше таңдай алмайды.

2026/27 жылғы стандартты Personal Allowance — £12,570. Бірақ оған құқық пен мөлшері жағдайыңызға байланысты. NI әдетте есептік кезең бойынша саналады, жылдық Income Tax сияқты емес. 2026/27 жылғы қарапайым A категориясы үшін: апталық £242–£967 бөлігіне 8%, одан жоғары 2%. Басқа категорияларда ережелер басқаша болуы мүмкін.

Payslip есептелген соманы, ұсталғандарды және төленетін ақшаны көрсетеді. Төлем уақытқа байланысты болса, сағаттар да жазылады. Оны табельмен бірге сақтаңыз. P45 жұмыстан кеткенде беріледі. P60 — 5 сәуірде сол жұмыс берушіде істесеңіз, жылдық қорытындыны көрсетеді.

Салық артық төленсе, қайтару жолы жағдайыңызға байланысты. Шетелге кетсеңіз P85 қолданылуы мүмкін. Бірақ Self Assessment тапсыратындар үшін тәртіп басқа. Барлық ұсталған ақша қайтады деп үміттенбеңіз. Банк кодтарын делдалға жібермеңіз.

• NI number
• GOV.UK: NI number
• GOV.UK: tax code
• GOV.UK: starter checklist
• GOV.UK: Personal Allowance
• GOV.UK: NI ставкалары
• GOV.UK: payslip
• GOV.UK: P45/P60
• GOV.UK: кеткен кездегі салық
• Салықты қайтару

Шарттарды бұзу қазіргі рұқсатқа да, болашақ өтінімдерге де әсер етуі мүмкін. Лимитті асырған бір фактіге қарап автоматты бас тарту, кіруге белгілі бір мерзімге тыйым немесе бәріне ортақ 60 күндік шығу мерзімі болады деп уәде беруге болмайды. Әр жағдай жеке бағалануы керек.

eVisa, келісімшарт, кесте, іс жүзінде істеген сағаттар, payslips және хат-хабарларды сақтаңыз. Оқу орнындағы immigration adviser-ге немесе реттелетін иммиграция маманына хабарласыңыз. Табельді кейіннен өзгертпеңіз және құжаттарды жасырмаңыз.

Курстың аяқталуы Graduate visa-ға дейін кез келген жұмысқа тыйым салынғанын білдірмейді. Сондай-ақ барлық жұмыс түріне рұқсат берілгенін де білдірмейді. Ресми аяқталу күнін, рұқсат мерзімін және тұрақты full-time вакансияға қойылатын шектеулерді нақтылаңыз. Жеке ауысулар үшін ST26.6 шарттары қолданылады.

Graduate visa — бөлек өтінім. Университет оқуды сәтті аяқтағаныңызды хабарлауы керек. Өтінімді UK-де жүріп, Student permission аяқталғанша беру қажет. Ескі кеңестерге қарап «курс аяқталғанша» автоматты түрде тапсырмаңыз. Graduate мерзімі өтінім берген күнге және біліктілікке байланысты. Ресми беттегі өзекті ақпаратты тексеріңіз.

Мәселе төлем берілмеуде немесе қауіпті жұмыста болса, бұл виза шарттарынан бөлек тақырып. Дәлелдер жинап, көмек алыңыз. Мәртебеңізге байланысты қорқу жұмыс берушінің уәдесін сенімді етпейді. Қауіп төнгенде шұғыл қызметтерге хабарласыңыз.

• GOV.UK: Student шарттары
• GOV.UK: Student шарттары, ST26
• GOV.UK: Graduate visa
• Студентке төленбеген жағдайда
• Маман табу