Жұмыс берушіні және жұмыс ұсынысын тексеру
Жұмыс ұсынысы бар ма немесе фермаға келдіңіз бе? Сізді кім жұмысқа алып жатқанын, виза үшін кім жауапты екенін және уәделер құжаттармен сәйкес келетінін тексеріңіз.
Компанияның тізілімде болуы жұмысқа орналасуды, жалақы төленуін немесе сіздің визаңызбен жұмысқа алу құқығын кепілдендірмейді. Компанияны да, ұсынысты да бөлек тексеріңіз.
Нені тексергіңіз келеді?
Маусымдық жұмысқа барғалы жатырмын
Оператор → ұсыныс → шарттар
Жұмысқа алу үшін кім жауапты екенін біліңіз
Оператор мен ферманың атауын, жұмыс берушінің заңды атауын, байланыстар мен құжаттарды сұраңыз. Маусымдық схемада визалық демеуші (спонсор) ретінде бекітілген оператор әрекет етеді.
Ұсынысты тәуелсіз растаңыз
Оператордың сайтын өзіңіз ашып, жарияланған байланыс арқылы хабарласыңыз. Осы рекрутер мен осы ферманың сізді жұмысқа орналастыруға шынымен қатысы бар-жоғын нақтылаңыз.
Төлем мен шығындарды салыстырыңыз
Келісім бермес бұрын ставканы, сағаттарды, тұрғын үйді, ұсталымдарды, жұмыс орны мен күндерін жазбаша алыңыз. Тіркелудің ашық болуы сізге орын ұсынылды дегенді білдірмейді.
Компанияны тексергім келеді
Атауы → нөмірі → профилі
Деректемелерді құжаттардан алыңыз
Егер жұмыс беруші компания болса, заңды атауы мен company number іздеңіз. Ферма немесе бренд атауы басқаша болуы мүмкін.
Дұрыс сәйкестікті таңдаңыз
Ресми іздеу тізім көрсетеді. Нөмірді, атауды және мекенжайды салыстырыңыз; бірінші ұқсас компанияны бірден дұрыс деп санамаңыз.
Мәліметтерді асықпай талдаңыз
Active, тіркелу күні және тапсырылған есептілік төлем қабілеттілігіне кепілдік бермейді. Сәйкессіздіктерді төлем мен сапарға дейін жазбаша талқылаңыз.
Жұмыс істеп жүрмін, бірақ бірдеңе сәйкес келмейді
Келісімшарт → расчётка → түсіндірме
Құжаттарды салыстырыңыз
Жұмыс берушінің атауын шарттарда, payslip-те және салық кабинетінде тексеріңіз. Төлемде басқа фирма көрсетілсе, түсіндірме талап етіледі, бірақ бұл жалғыз өзі алдауды дәлелдемейді.
Деректерді сақтаңыз
Сағаттарыңызды өзіңіз есептеп жүріңіз, расчёткаларды, выписканы, хат алмасуды және тұрғын үй шарттарын сақтаңыз. Қандай сәйкессіздікті түзеткіңіз келетінін жазыңыз.
Тиісті көмекке жүгініңіз
Фермада супервайзерден немесе payroll-дан бастаңыз; маусымдық жұмысқа орналастыру бойынша оператордан да сұраңыз. Мәселе шешілмесе, тәуелсіз көмек бар.
Ақша сұрап жатыр немесе қысым көрсетеді
Тоқтаңыз → байланысты тексеріңіз → көмек
Тек «орын» үшін ақша төлемеңіз
Төлемнің нақты не үшін екенін, кім алатынын және бұл қайда көрсетілгенін сұраңыз. Жолға кететін нақты шығындарды жұмыс іздегені үшін делдалға төленетін ақыдан ажыратыңыз.
Адамның фирмамен байланысын тексеріңіз
Компанияның нақты атауын көшіруге болады. Ұсынысты тәуелсіз байланыс арқылы нақтылаңыз; тек жіберілген құжатқа немесе мессенджердегі белгіге сенбеңіз.
Қауіп төнгенде қауіпсіздікті бірінші орынға қойыңыз
Тікелей қауіп болса, 999 нөміріне қоңырау шалыңыз. Құжаттарыңызды ұстап қалса, қорқытса немесе жұмыс істеуге мәжбүрлесе, тәуелсіз көмекке жүгініңіз; дәлел үшін қауіпті жанжалға бармаңыз.
Барлық тақырыптар
Тізілімдер, құжаттар және толық ақпарат
Ферма, жұмыс беруші, оператор және рекрутер
Ферма — жұмыс орны. Жұмыс беруші — сізбен еңбек қатынасында бар және шарттарда көрсетілген тарап. Маусымдық схеманың операторы — визалық демеуші; рекрутер оған кандидаттарды іздеуге көмектесуі мүмкін. Атаулары әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан әр ұйымның рөлін жазып алыңыз.
Сұраңыз: келісімшартқа кім қол қояды, жалақыны кім есептейді, Certificate of Sponsorship (CoS) құжатында демеушіңіз кім және жұмысқа орналастыру бойынша кімге жазу керек? Нақты ферманың оператормен байланысын оператордан растаңыз; ескі пікір немесе хабарландыру оны қазір дәлелдемейді.
Companies House-тан компанияны табыңыз
Компания үшін құжаттардағы атауын немесе нөмірін енгізіңіз. Сәйкес нәтижені ашып, реквизиттерді тексеріңіз. Паспорт, салық немесе банк деректерін енгізбеңіз: олар ашық іздеуге қажет емес.
Нәтиже болмаса, нақты заңды атауы мен бизнес формасын сұраңыз. Sole trader өз атынан жұмыс істейді және компаниялар тізімінде болмауы мүмкін. Бұл түсінікті шарттар мен жауапты адамның байланысы керек дегенді жоймайды.
Компания статусы: ол нені білдіреді
Active — компания таратылмаған; бұл қарыздың жоқтығын немесе жалақыға ақша бар екенін растамайды. Dissolved — компания таратылған. Liquidation немесе administration банкроттық рәсімдерін көрсетеді: келісімшартты нақты қай ұйым жасайтынын және міндеттемелерді кім орындайтынын анықтаңыз.
Есептіліктегі Overdue — кешігу туралы сұрауға себеп. Белгінің болмауы барлық мәліметтердің өзектілігін немесе қаржылық жағдайдың жақсылығын кепілдендірмейді. Басқа сайттағы түске емес, құжат күніне қараңыз.
Dormant есептілік ережелері бойынша жұмыс істемейтін компанияны сипаттайды; бұл жұмысқа орналасудың әмбебап бағасы емес. Есептілік түрін Active статусымен шатастырмаңыз.
Фирманың атауы, мекенжайы және жасы
company number-ді сайтта, келісімшартта және тізілімде салыстырыңыз. Заңды мекенжай фермадан немесе нақты кеңседен өзгеше болуы мүмкін. Бухгалтер немесе агент мекенжайын пайдалану ережелер сақталса рұқсат етіледі; бұл өзінен-өзі алаяқтықты дәлелдемейді.
Жаңадан құрылған компания шарттарды мұқият тексеруді талап етеді, бірақ үш айдан аз мерзім автоматты түрде алдау белгісі емес. Келісімшартты кім орындайтынын, шағымды қайда жіберу керектігін және мәліметтер неге сәйкес келмейтінін нақтылаңыз.
Директорлар, PSC және дисквалификация
Companies House-та қазіргі және бұрынғы лауазымды тұлғаларды, құжат тапсыру тарихын және бақылау туралы қолжетімді мәліметтерді көруге болады. PSC — айтарлықтай бақылауы бар адам немесе ұйым; мысалы, акциялардың немесе дауыстардың 25%-дан астамы.
Дисквалификацияны тексеру — бөлек іздеу. Аты-жөнінің сәйкес келуі жеткіліксіз: қолжетімді идентификациялық мәліметтерді, күндер мен шешім шарттарын салыстырыңыз. Нәтиженің болмауы барлық тәуекелдер жойылды дегенді білдірмейді.
Басқа карточкадағы бос PSC өрісі толық емес жүктеу немесе жазбаның ерекше күйі болуы мүмкін. Ресми профиль мен тарихты ашыңыз; тексерусіз оны бұзушылық деп атамаңыз.
SIC: қызмет түрі, жалдауға рұқсат емес
SIC — компанияның мәлімдеген қызмет коды. Ферма, жұмысшыларды жеткізуші және бухгалтерлік фирма әртүрлі рөл атқаратындықтан, кодтары да әртүрлі болуы мүмкін.
Маусымдық жұмысшыны жалдау құқығын бір кодпен анықтамаңыз. Күтпеген қызмет болса, жалдау құрылымын нақтылаңыз, ал визалық спонсорлық үшін бөлек тізілім мен қажетті маршрутты қолданыңыз.
Маусымға арналған екі түрлі лицензия тексерісі
Home Office тізілімінен операторды тауып, дәл Seasonal Worker маршрутын тексеріңіз. Компанияда басқа типтегі, мысалы Skilled Worker лицензиясының болуы оған маусымдық оператор болу құқығын бермейді. Жеке ферманың маусымдық спонсорлар тізімінде болмауы өзінен-өзі бұзушылықты білдірмейді.
Бекітілген маусымдық операторда gangmaster’s licence де болуы керек. Қазіргі Home Office нұсқаулығында бұл қадағалау Fair Work Agency (FWA) деп көрсетілген; ескі материалдарда GLAA кездеседі. Жұмысшыларды жеткізушіні тексерудің ресми жолын ашыңыз.
Тіпті қолданыстағы лицензиялар нақты вакансияны, рекрутерді немесе төлемді растамайды. Ұсынысты тәуелсіз табылған байланыс арқылы оператордан растаңыз.
Сапарға дейінгі және бірінші күнгі шарттар
Түсінікті құжат сұраңыз: жұмыс беруші, орын, жұмыс, ставка, сағат, төлемдер, тұрғын үй, көлік және ұстаулар. Ауырғанда кімге хабарлау керектігін және мәселе туындағанда қайда жазу керектігін бөлек нақтылаңыз.
Ұлыбританияда employees және workers үшін негізгі жазбаша шарттар тізімі бір айдан кейін емес, жұмыстың бірінші күнінен бастап беріледі. Бұл толық еңбек шартымен бірдей емес. Солтүстік Ирландия үшін бөлек ережелерді тексеріңіз.
Маусымдық схема бойынша оператор жұмысшының ана тілінде және ағылшын тілінде келісімшарт қамтамасыз етуі тиіс. Мәтін түсініксіз немесе уәде етілгенге қайшы келсе, келісім бермес бұрын түсіндірме сұраңыз.
Payslip және салық кабинеті
PAYE — жұмыс берушінің жалақыдан салық ұстауы. Payslip есептелген соманы, ұстаулар мен төленетін соманы көрсетеді; оны төлем күнінен кешіктірмей, қарапайым employees пен workers-ті қоса алғанда, тиесілі адамдарға беруі керек.
Кезеңді, сағаттық төлем кезіндегі сағаттарды, ұстаулар мен нақты төлемді салыстырыңыз. Қолма-қол ақша өзінен-өзі заңсыздықты дәлелдемейді, бірақ құжаттарды алмастырмайды. Расчётка жоқ болса — оны жазбаша сұраңыз.
Өз HMRC кабинетіңізде жұмыс мәліметтері мен салық кодын тексеруге болады. Деректер сәйкес келмесе немесе кеш шықса, payroll мен HMRC-тен нақтылаңыз; бұл жұмыс берушінің сенімділік рейтингі емес.
Жұмысқа орналастырғаны үшін ақша сұраса
Қарапайым жұмыс іздеуде британдық employment agencies және employment businesses жұмысшыдан ақы алмауы тиіс. Кейбір шығармашылық мамандықтарда ерекшелік бар; маусымдық ферма оларға жатпайды.
Виза, жол және келісілген қызметтер — бөлек шығындар. Шығындардың толық есебін, төлем кімге және қандай шартпен жіберілетінін сұраңыз. Делдал UK сыртында болса, британдық ережелерді оның шартына бірден көшірмеңіз: оның оператормен байланысын және қолданылатын ережелерді тексеріңіз.
«Соңғы орын» деп қысым жасағаны үшін ғана ақша аудармаңыз. Алдымен рекрутерді және төлем негізін оператордың ресми байланысы арқылы растаңыз.
Тоқтап, қосымша тексеру керек кезде
Тоқтауға себеп: жұмыс берушіні атамайды, реквизиттер түсіндірмей өзгереді, белгісіз адамға шұғыл аударым сұрайды, жазбаша шарт бермейді, маусымдық визамен кез келген жұмыс уәде етеді. Ұсынысты сақтап, нақты жауап сұраңыз.
WhatsApp, жаңа сайт немесе жас бизнес өзінен-өзі алаяқтық дәлелі емес. Адамның фирмамен байланысы, құжаттардың сәйкестігі және сұрақтарға жауап беруге дайындығы маңыздырақ.
Seasonal Worker visa көрсетілген шарттар шеңберінде жұмыс істеуге рұқсат береді; ол кез келген қосымша жұмысқа еркін қол жеткізбейді. Жұмыс орнын ауыстыру мәселесін тек жаңа фермамен емес, оператормен шешіңіз.
Мәселе туындаса нені сақтау керек
Хабарландыруды күнімен, шартты, жауапты адамның атын, хат алмасуды, расчёткаларды, сағат есебін және аударым растамаларын сақтаңыз. Сәйкессіздік болса: не уәде етілді, не болды, қай кезеңде және қандай жауап алдыңыз — соны жазып қойыңыз.
Көшірмелерді телефон ауысқанда немесе кеткенде де ала алатын жерде сақтаңыз. Консультантқа тек қажетті мәліметтерді беріңіз; паспорт, NI, банк деректерін және басқа жұмысшылардың құжаттарын жалпы чатқа жарияламаңыз.
Жұмыс беруші көмектеспесе қайда бару керек
Қарапайым сәйкессіздік бойынша супервайзерге немесе payroll-ға жазыңыз; маусымдық операторға — фермадағы жұмыс орны және жұмыс шарттары туралы. Хабарласу қауіпті немесе нәтиже бермесе, ферманың жауабын міндетті түрде күтпей-ақ тәуелсіз көмек алуға болады.
FWA құқықтар мен төлем туралы тиісті өтініштерді қабылдайды; бірақ бақылау органына хабарлау сіздің ақшаңызды автоматты түрде өндіріп бермейді. Жеке талап қою және мерзімдер үшін еңбек құқықтары бойынша консультация қолданыңыз.
Тікелей қауіп болса — 999. Қоқан-лоққы, мәжбүрлеу, құжаттарды ұстап қалу және бостандықты шектеу үшін бөлек көмек сұрау керек. Интернеттегі әмбебап кеңеспен жұмыс пен тұрғын үйді тастамаңыз: қауіпсіздікті және статусыңыздың шарттарын ескеріңіз.
Құрылыс мердігерін тексерсеңіз
Құрылыста Companies House фирманы тексеруге көмектеседі, бірақ CIS тіркеуін, субмердігерді верификациялауды немесе болашақ төлемді растамайды. CIS — құрылыс жұмыстарына арналған бөлек ұстау жүйесі.
Мердігердің жоғалуы өзінен-өзі автоматты 30% салық тудырмайды. Payment and deduction statements пен құжаттарды сақтаңыз; ұстауларды CIS ережелері бойынша шешу керек. Бұл жол маусымдық визаны құрылыста жұмыс істеу рұқсатына айналдырмайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Жұмыс берушіні тегін тексеруге бола ма?
Иә, Companies House мәліметтері мен ашық реестрлер тегін қолжетімді. Ұсынысты тексеру үшін операторға немесе жұмыс берушіге де хабарласу керек.
Active дегені жалақы міндетті түрде төленеді деген бе?
Жоқ. Компания статусы ақшаны, жақсы шарттарды немесе ұсыныс жіберген адамның шынайылығын кепілдендірмейді.
Неге ферманың Seasonal Worker sponsor licence-і жоқ?
Маусымдық схемада спонсор — бекітілген оператор. Ферма тек жұмыс орны болуы мүмкін, сондықтан рөлдерді және оператормен байланысты тексеріңіз.
Company number — бұл виза лицензиясының нөмірі ме?
Жоқ. Компания нөмірі оны Companies House-та анықтайды. Визалық спонсорлық пен жұмысшыларды жеткізуші лицензиясы бөлек тексеріледі.
Компания табылмады. Жұмыс беруші заңсыз ба?
Міндетті емес: басқа заңды атау, іздеудегі қате немесе sole trader атынан жұмыс істеу мүмкін. Нақты реквизиттер мен шарттарды сұраңыз.
PSC деген не?
Бұл компанияны айтарлықтай бақылайтын адам немесе ұйым, мысалы акцияларының немесе дауыстарының 25%-дан астамы бар. Бақылау туралы мәліметтер ұсыныстың сенімділігін растамайды.
Дисквалификацияланған директордың аты сәйкес келді. Осы жеткілікті ме?
Жоқ. Ресми реестрде анықтаушы мәліметтерді, күндерді және шешім шарттарын салыстырыңыз: аттастар болуы мүмкін.
Жазбаша шарттарды қашан беруі керек?
Ұлыбританияда employees мен workers үшін негізгі жазбаша шарттар тізімі бірінші күннен беріледі. Солтүстік Ирландияда бөлек ережелер бар. Маусымдық жұмысшыларға да схема ережелеріне сай түсінікті шарт қажет.
Қолма-қол төлейді — бұл алдау ма?
Міндетті түрде емес. Бірақ түсінікті есептеме, сағаттар мен ұсталымдарды есепке алу керек. Төлем тәсілі жұмыс берушінің міндеттерін жоймайды.
Companies House тексерісі CIS тексерісін алмастыра ма?
Жоқ. Компанияны тексеру, CIS ұсталымдары және адамның жұмыс істеу құқығы — әртүрлі мәселелер. Құжаттарды сақтаңыз және тиісті нұсқаулықты қолданыңыз.
Ферма мен оператор әртүрлі шарттар айтса не істеу керек?
Екі нұсқаны да сақтап, төлем немесе сапар алдында келісілген жазбаша жауап сұраңыз. Егер жұмыс істеп жүрсеңіз, сағаттар мен төлемдерді тіркеп, нақты сәйкессіздік бойынша көмек сұраңыз.
Ескі құжаттарда GLAA, қазір FWA — қайда бару керек?
Жұмысшыларды жеткізушінің лицензиясын тексеру және өтініш беру үшін GOV.UK сайтындағы Fair Work Agency-дің өзекті сілтемелерін қолданыңыз. Ескі атаудың өзі құжаттың жалған екенін дәлелдемейді.
Ресми дереккөздер
- Companies House: ресми іздеу
- FWA: қанау туралы хабарлау
- Home Office: маусымдық оператордың міндеттері
- GOV.UK: компания туралы қандай мәліметтер қолжетімді
- GOV.UK: dormant companies
- GOV.UK: компания мекенжайы
- GOV.UK: сайт пен құжаттардағы реквизиттер
- GOV.UK: директордың дисквалификациясын тексеру
- GOV.UK: PSC деген не
- Companies House: SIC түсіндірмесі
- Home Office: спонсорлар тізілімі
- FWA: жұмысшыларды жеткізушінің лицензиясын тексеру
- GOV.UK: жұмыстың жазбаша шарттары
- GOV.UK: payslip-те не болуы керек
- HMRC: салық пен жұмыс мәліметтерін тексеру
- FWA: агенттіктердің жұмыс ережелері
- GOV.UK: Seasonal Worker visa шарттары
- FWA: төлем мен жұмыстағы құқықтар туралы шағым
- GOV.UK: CIS