UK фермасына барамын — толық нұсқаулық
Seasonal Worker Visa: 42,900 орын 2026 жылы. Жалақы £12.71/сағат. 6 айда таза ақша: £4,800–11,000. Делдалдарға ақша төлемеңіз — бұл алаяқтық. Төменде — білуіңіз керек нәрсенің бәрі.
Seasonal Worker Visa дегеніміз не
Seasonal Worker Visa — ауыл шаруашылық жұмыстарына арналған 6 айлық жұмыс визасы. Сіз UK-ге келесіз, фермада жұмыс істейсіз (құлпынай, таңқурай, қызанақ, алма, гүл жинау), фунтпен жалақы аласыз және үйге қайтасыз. Келесі маусымға қайта өтініш бере аласыз.
| Параметр | Мәліметтер |
|---|---|
| 2026 квотасы | 42,900 орын |
| Виза мерзімі | 6 айға дейін |
| Сектор | Ауыл шаруашылығы (horticulture) + құс өсіру (poultry) |
| Ең төменгі жалақы | £12.71/сағат (National Minimum Wage 2026) |
| Жұмыс сағаттары | 30–48 сағат/апта (фермаға және маусымға байланысты) |
| Ұзартуға бола ма? | Жоқ. Кетіп, қайта өтініш беру керек |
| Отбасын алып келуге бола ма? | Жоқ |
| Басқа визаға ауысуға бола ма? | Жоқ (UK ішінде) |
Шынымен қанша табасыз — есептеу
Шынайы есептеу. Артық айтпай, барлық шығындарды ескергенде.
| Ең аз | Жақсы маусым | Тамаша маусым | |
|---|---|---|---|
| Аптасына сағат | 30 | 40 | 48 |
| Ставка/сағат | £12.71 | £12.71 | £12.71 + бонус |
| Жалақы/апта (салыққа дейін) | £381 | £508 | £610+ |
| Жалақы/ай (салыққа дейін) | £1,650 | £2,200 | £2,641+ |
| 6 айда (салыққа дейін) | £9,900 | £13,200 | £15,846+ |
6 айдағы шығындар
| Шығын | Сомасы | Ескерту |
|---|---|---|
| Виза | £340 | Бір реттік төлем |
| IHS (медициналық алым) | £0 (6 айға дейінгі визаларға алынбайды) | £940/жыл, пропорционалды |
| Авиабилет (барып-қайту) | £400–700 | Алматыдан/Астанадан |
| Фермадағы тұрғын үй | £900–1,800 | £35–70/апта, жалақыдан ұсталады |
| Тамақ | £600–1,200 | £25–50/апта |
| SIM-карта | £60–96 | £10–16/ай (SMARTY немесе VOXI) |
| Жергілікті көлік | £0–200 | Әдетте ферма тасиды |
| Барлығы шығындар | £2,728–4,564 |
Үйге шынымен қанша алып барасыз
| Ең аз | Жақсы | Тамаша | |
|---|---|---|---|
| 6 айдағы табыс | £9,900 | £13,200 | £14,275 |
| Салықтар (~20% £12,570-тен жоғары) | ~£0 | ~£0 | ~£650 |
| NI (~8%) | ~£500 | ~£800 | ~£1,050 |
| Шығындар | £4,564 | £3,500 | £3,000 |
| Таза үйге | ~£4,836 | ~£8,900 | ~£11,146 |
6 айда £4,836–11,146 — бұл нақты сандар. Қазақстан теңгесіне ауыстырсақ қазіргі бағам бойынша: 2.3–5.3 миллион теңге. Қазақстандағы орташа жалақы ~350,000 теңге/ай. UK-тегі бір маусым = үйдегі 7–15 айлық орташа жалақы.
Қайда өтініш беру — 6 ресми оператор
Визаға өзіңіз өтініш бере алмайсыз. Оператор керек — ферма тауып, құжаттарды рәсімдейтін және барлығын ұйымдастыратын компания. Өтініш беру тегін — тек визаны (£340) төлейсіз.
Қазақстандықтар мен қырғызстандықтар үшін — ең жақсы нұсқалар: HOPS, Pro-Force, Concordia. Олар тікелей Орталық Азиядан жалдайды.
HOPS Labour Solutions
Қазақстандықтар үшін ең жақсы- 12,000 жұмысшы/жыл — ең ірі оператор
- Өзбекстан мен Қырғызстаннан тікелей жалдайды
- 📍 Фермалар бүкіл Ұлыбританияда
- 🏠 Тұрғын үй: караван немесе жатақхана
- ⏰ Өтініш беру: қаңтар–сәуір (жазға)
- Тәжірибе қажет емес — жерінде үйретеді
Pro-Force
Өзбек тіліндегі бет бар- Өзбекстан, Тәжікстан, Қырғызстан үшін жеке беттері бар
- Жұмысшылардың 99% қайта келгісі келеді (2024 сауалнамасы)
- 📍 Фермалар бүкіл UK-те
- 🏠 Тұрғын үй: караван, әдетте бөлек (ер/әйел)
- ⏰ Жаз — 15 мамырға дейін, күз — 31 шілдеге дейін
- «Best Employer» марапаты
Concordia
Қайырымдылық ұйымы- 1943 жылдан жұмыс істейді — ең ескі оператор
- Қайырымдылық (бизнес емес) — ешқандай комиссия жоқ
- 91% оң пікірлер, 95% қайта келгісі келеді
- 📍 Англия, Шотландия, Уэльс
- 🏠 Тұрғын үй: караван/жатақхана, ~£69/апта коммуналмен
- ⏰ Қаңтар–сәуір (жаз), шілде (күз)
AGRI-HR
бұрын AG Recruitment- 34 жыл тәжірибе
- Шығыс Еуропа мен Оңтүстік-Шығыс Азиядан жалдайды
- 📍 Кент, Суссекс, Шотландия, Шығыс Англия
- 🏠 Тұрғын үй: фермада, ~£60–70/апта
- ⚠️ Орталық Азиядан әзірге жалдамайды
RE Recruitment
Тек құс фабрикалары- Тек қазан–желтоқсан (3 ай, 6 емес)
- Негізінен Румыниядан жалдайды
- 📍 Англия, Шотландия, Уэльс, Солт. Ирландия
- ⏰ Тамызда өтініш беру
Fruitful Jobs
Абайлаңыз — алаяқтық!- Заңды оператор, БІРАҚ Өзбекстан, Тәжікстан, Қырғызстан, Қазақстаннан жалдамайды
- Алаяқтар «Fruitful Jobs» атынан жалған домен fruitfulljobs.com (екі L) арқылы хат жібереді
- Егер «Fruitful Jobs»-тан ұсыныс алсаңыз — бұл алаяқтық
- Нағыз сайт: fruitfuljobs.com (бір L)
🚨 Жұмысқа орналасу үшін ешқашан ақша төлемеңіз! Барлық операторларда өтініш беру тегін. Егер біреу «фермадағы орын» үшін $500–2000 сұраса — бұл алаяқтық. Сіздің жалғыз шығындарыңыз: виза (£340) + авиабилет (~£300–800). Қалғанының бәрі — алаяқтық.
Ұшар алдында не істеу керек — тізім
- Оператордан CoS алу — бұл виза үшін негізгі құжат. CoS-сіз өтініш бере алмайсыз.
- Визаға өтініш беру — gov.uk арқылы онлайн. £340 (виза) + £0 (6 айға дейінгі визаларға алынбайды) (IHS) төлеу. Виза орталығында биометрия.
- Авиабилет сатып алу — виза мақұлданғаннан кейін. Алдын ала сатып алмаңыз!
- eSIM тапсырыс беру — ұшар алдында VOXI немесе SMARTY eSIM белсендіріңіз. UK-ге жұмыс істейтін интернетпен қонасыз.
- Қосымшаларды жүктеу — WhatsApp, Wise, Google Maps, Google Translate. Мұның бәрі бірінші күннен қажет.
- Құжаттарды дайындау — паспорт, виза (vignette), оператордан хат, ферма мекенжайы, менеджердің байланысы.
- Қолма-қол ақша алу — £50–100 алғашқы күндерге (автобус, бірінші жалақыға дейінгі тамақ). UK-те барлық жерде карта қабылданады, бірақ алғашқыда қолма-қол керек.
🛒 Жаңбыршасы немесе етік жоқ па? Фермаға тапсырыс бер
Amazon UK ішіндегі кез келген мекенжайға 1–2 күнде жеткізеді. Бірінші күні тапсырыс бер — құжаттармен айналысқанша жетеді.
* Amazon UK сілтемелері. Ферма мекенжайына 1–5 күнде жеткізу.
UK-тегі бірінші апта — қадамдап
- 1-күн: Келу — паспорт бақылаудан (Border Force) өтіңіз. Визалы паспортыңызды көрсетіңіз. Сізден қайда барасыз және спонсорыңыз кім деп сұрауы мүмкін — шынын айтыңыз, оператордан хатты көрсетіңіз.
- 1–2-күн: SIM және байланыс — егер eSIM-ді алдын ала белсендірмесеңіз, аэропортта немесе жақын дүкеннен SIM сатып алыңыз. SMARTY £10 = 30 GB.
- 1–3-күн: Банк шотын ашу — Revolut қосымша арқылы 5 минутта. Жалақы үшін қажет. Егер паспорт жанында болмаса — Suits Me Visa letter қабылдайды.
- 3–7-күн: eVisa белсендіру — eVisa алу — цифрлық иммиграциялық мәртебе. gov.uk арқылы тексеріңіз. Кейбіреуіне BRP-карта пошта бөлімшесінен (Post Office) жіберіледі. Мекенжай визада көрсетілген. eVisa барлық нәрсеге қажет: жұмыс, банк, GP.
- 1-апта: GP-ге тіркелу — дәрігер (General Practitioner). NHS бойынша тегін. Ферма менеджерінен жақын GP мекенжайын сұраңыз.
- 1-апта: NI Number-ге өтініш беру — National Insurance Number дұрыс салық салу үшін қажет. NI Number болмаса, сізге emergency tax (шұғыл салық) салуы мүмкін. gov.uk арқылы онлайн немесе 0800 141 2075 телефон арқылы өтініш беріңіз.
- 1-апта: Wise орнату — Wise ашыңыз үйге ақша аудару үшін. Бірінші аударым: верификация 1–2 күн, содан кейін лезде.
Ақша: банк, аударымдар, салықтар
Банк шоты
Жалақы UK банк шотына аударылады. Қолма-қол төлеуге құқығы жоқ (бұл заң бұзушылық). Revolut ашыңыз (5 минут, паспорт) немесе Monzo (10 минут). Толығырақ — банктар бойынша нұсқаулықта.
Үйге ақша аудару
Wise — Қазақстанға ақша аударудың ең жақсы бағамы. Комиссия ~£3.50 £500 үшін. Ақша 1–2 сағатта жетеді. Толық салыстыру — аударымдар нұсқаулығында.
Салықтар
| Салық | Ставка | Ескерту |
|---|---|---|
| Income Tax | 0% £12,570/жыл-ға дейін, одан жоғары 20% | 6 айда көпшілік Income Tax төлемейді |
| National Insurance | 8% £242/апта-дан жоғары | Автоматты түрде ұсталады |
| Emergency Tax | ~40% | NI Number жоқ болса — тезірек өтініш беріңіз! |
Маңызды: Егер сізден Emergency Tax ұсталса (payslip-те көрінеді — салық сомасы өте үлкен), NI Number-ге мүмкіндігінше тез өтініш беріңіз. NI алғаннан кейін — HMRC-ге жазып, қайта есептеуді (tax refund) сұраңыз. Артық төлемді қайтарады. Салықтар бойынша толық нұсқаулық →
Маусымдық жұмысшы ретінде құқықтарыңыз
UK-тегі маусымдық жұмысшылар британ азаматтарымен бірдей еңбек құқықтарына ие:
- Ең төменгі жалақы £12.71/сағат — ферма бұдан аз төлей алмайды. Бұл заң.
- Payslip әр апта/ай — жалақының жазбаша есебі. Payslip берілмесе — заң бұзушылық.
- Аптасына ең көбі 48 сағат — одан көп болса, сіз ерікті түрде opt-out қол қоюыңыз керек. Ешкім мәжбүрлей алмайды.
- 20 минуттық үзіліс — 6+ сағаттық ауысымда. Міндетті.
- Қауіпсіз жағдайлар — қорғаныс құралдары, таза су, далада дәретхана.
- Тұрғын үй стандарттарға сай болуы керек — жылыту, ыстық су, жеке төсек, бөлмеде 2–4 адамнан аспауы.
- Паспортыңызды алуға болмайды — егер біреу паспортыңызды алса, бұл қылмыстық құқық бұзушылық (modern slavery).
- Ауру демалысы — SSP (Statutory Sick Pay) £123.25/апта аурудың бірінші күнінен (күту кезеңсіз).
- NHS тегін — сіз IHS төледіңіз, сондықтан дәрігер, жедел жәрдем, аурухана — тегін.
Егер құқықтарыңыз бұзылса:
- Gangmasters and Labour Abuse Authority (GLAA): 0800 432 0804
- Modern Slavery Helpline: 08000 121 700
- ACAS (еңбек дауы): 0300 123 1100
- Сіздің оператор-спонсорыңыз — көмектесуге міндетті
Мәселелер және оларды қалай шешуге болады
Сағат аз — істейтін жұмыс жоқ
Маусымның басы мен соңында сағат аз болуы мүмкін (20–25/апта). Бұл қалыпты — егінге байланысты. Пик — жаз (маусым–тамыз), сағат ең көп болғанда. Менеджерден басқа дақылға немесе басқа фермаға ауыстыруды сұраңыз, егер сағат тұрақты аз болса.
Нашар тұрғын үй
Мәселелерді суретке түсіріңіз. Ферма менеджеріне жазбаша (email) жазыңыз. Шешілмесе — оператор-спонсорға шағымданыңыз. Олар да көмектеспесе — GLAA (0800 432 0804). Ферма стандартқа сай тұрғын үй беруге міндетті.
Жалақы төлемейді / кешіктіреді
Заң бойынша жалақы келісілген күнде келуі керек. 7 күннен астам кешігу — бұзушылық. Операторға хабарласыңыз. Көмектеспесе — ACAS (0300 123 1100) тегін және құпия.
Паспортты алып қойды
Бұл қылмыстық құқық бұзушылық (Modern Slavery Act 2015). Дереу телефон соғыңыз: Modern Slavery Helpline 08000 121 700 (тегін, 24/7, аудармашылар бар). Немесе полиция: 999.
Ферманы ауыстырғым келеді
Болады, бірақ тек оператор-спонсор арқылы. Себебін жазып жіберіңіз. Өз бетіңізбен басқа фермаға кете алмайсыз — визаңыздан айырыласыз.
Ауырып қалдым
NHS тегін (сіз IHS төлегенсіз). GP-ге тіркеліңіз. Шұғыл: 999 (жедел жәрдем), 111 (кеңес). 3 күннен кейін ауру — SSP £116.75/апта жұмыс берушіден.
Маусымнан кейін: не істеу керек
| Нұсқа | Мәліметтер |
|---|---|
| Үйге қайту | Міндетті. Виза мерзімі біткенше кету керек. Overstay = болашақ визаларға тыйым. |
| Келесі маусымға өтініш беру | Сол немесе басқа оператор арқылы. Маусым санына шектеу жоқ. |
| Tax refund | Артық төленген салықты қайтарыңыз — тегін және өз бетіңізбен. Толық нұсқаулық төменде ↓ |
| Визаны ауыстыру (еліңізден) | Skilled Worker Visa, егер жұмыс беруші-спонсор тапсаңыз. Өз еліңізден өтініш бересіз, UK-тен емес. |
Кетер алдында: (1) Жұмыс берушіден P45 алыңыз — онсыз салық қайтару қиынырақ болады. (2) Барлық payslip-тер жүктеңіз — tax refund және болашақ визалар үшін қажет. (3) UK банк шотын ЖАППАҢЫЗ салық қайтаруын алғанша (6–12 апта). (4) Негізгі ақшаны Wise арқылы үйге аударыңыз, бірақ шотты ашық қалдырыңыз.
Салықты қайтару — қадамдап және тегін
Барлық маусымдық жұмысшы дерлік артық салық төлейді. Себебі:
- UK-тегі tax-free allowance = £12,570 жылына. Егер маусымда одан аз тапсаңыз — ұсталған Income Tax-тың бәрін қайтаруы керек
- Тіпті £12,570-тен артық тапсаңыз да, алғашқы £12,570 салық салынбайды. Ал Emergency Tax ұсталған болса — барлық сомадан 20–40% ұсталған
- National Insurance (NI) — қайтарылмайды, бұл бөлек аударымдар
Қанша қайтарады — мысалдар
| Маусымда тапқан | Салық ұсталған (Emergency) | Ұсталуы тиіс еді | Қайтарады |
|---|---|---|---|
| £9,900 (30с/апта) | ~£1,980 | £0 | ~£1,980 |
| £13,200 (40с/апта) | ~£2,640 | ~£126 | ~£2,500 |
| £15,846 (48с/апта) | ~£3,170 | ~£655 | ~£2,500 |
* Есептеу шамамен, Emergency Tax Code BR үшін (барлық сомадан 20%). Нақты сома сіздің tax code мен жұмыс айларыңызға байланысты.
Делдалдарға ақша төлемеңіз! «Tax refund agents» компаниялары қайтарудан 25–50% алады. Егер сізге £2,000 қайтаруы керек болса — олар £500–1,000 алады. Бәрін өзіңіз жасай аласыз, тегін, 20 минутта. Нұсқаулық төменде.
Маңызды: кетесіз бе, қаласыз ба?
| Жағдай | Не істеу керек | Форма |
|---|---|---|
| UK-тен кетемін | P85 формасын тапсыру — HMRC артық төлемді қайтарады | P85 |
| UK-те қалып, жұмыс істеймін | P85 тапсыруға болмайды — ол тек кетушілер үшін. HMRC салықты жаңа жұмыс беруші арқылы автоматты түрде қайта есептейді | — |
| UK-те қалып, жұмыс істемеймін | P50 формасын тапсыру — UK-те болып, жұмысты тоқтатқандар үшін | P50 |
Егер UK-те қалып, жаңа жұмысқа кірсеңіз — P85 формасына өтініш бере АЛМАЙСЫЗ. Бұл форма тек кетушілер үшін. Жаңа жұмыс берушіңіз HMRC-ге деректерді тапсырады, және салық автоматты түрде қайта есептеледі. Артық төлем 1–3 ай ішінде жалақы арқылы қайтарылады.
1-қадам: Фермадан P45 алыңыз (кетпей тұрып!)
P45 — жұмыстан шығу кезінде жұмыс берушіден берілетін құжат. Онда қанша тапқаныңыз және қанша салық төлегеніңіз жазылған. P45-сіз қайтару мүмкін, бірақ ұзағырақ және қиынырақ.
- P45 сұраңыз менеджерден немесе ферманың HR бөлімінен соңғы жұмыс күні
- Бермесе — email жіберіңіз: «Please issue my P45 form as I am leaving employment». Жұмыс беруші заң бойынша беруге міндетті
- Деректерді тексеріңіз: аты-жөні, NI Number, табыс сомасы (Total Pay), салық сомасы (Total Tax). Қате болса — түзетуді сұраңыз
- Part 1A-ны сақтаңыз өзіңізге. Parts 2 және 3 — жаңа жұмыс беруші немесе P85 тапсыру үшін
2-қадам: P85 онлайн тапсырыңыз (кеткеннен кейін)
P85 формасын HMRC сайтында онлайн толтыруға болады. Тегін және 15–20 минут алады. Бізде P85 толтыру бойынша толық қадамдық нұсқаулық бар →
- gov.uk сайтына кіріңіз — іздеуде «P85» немесе «Get your Income Tax right if you're leaving the UK» деп жазыңыз
- Деректерді толтырыңыз:
- Аты-жөні және NI Number
- UK-тегі мекенжай (қай жерде тұрдыңыз) және үйдегі мекенжай (қайда кеттіңіз)
- UK-тен кеткен күн
- Жұмыс берушінің деректері (P45-тен): аты, PAYE reference
- Қанша тапқаныңыз және қанша салық төлегеніңіз (P45-тен)
- Қайтару үшін UK банк шотының деректемелері
- Форманы жіберіңіз. Email-ге растау келеді
- 6–12 апта күтіңіз. HMRC тексеріп, ақшаны UK шотыңызға аударады
P45 жоқ па? Бәрібір P85 тапсырыңыз. Payslip-тердегі деректерді көрсетіңіз (соңғы payslip-те жыл бойынша жинақталған сомалар бар — Total Pay to Date, Total Tax to Date). HMRC өз базасы бойынша тексереді. Тек ұзағырақ уақыт алады.
3-қадам: Ақшаны алыңыз
- HMRC қайтаруды аударады UK банк шотыңызға (Revolut, Monzo, т.б.)
- Үйге Wise арқылы аударыңыз — ең жақсы бағам
- Қайтаруды алғаннан кейін UK банк шотын жабуға болады (егер қайта келуді жоспарламасаңыз)
Бірден тапсырмасам ше?
P85 формасын салық жылы аяқталғаннан кейін 4 жыл ішінде тапсыруға болады. Мысалы, 2025/2026 маусымы үшін 2030 жылдың 5 сәуіріне дейін тапсыруға болады. Бірақ созбаңыз — кеткеннен кейін бірден тапсырыңыз, деректер есте жүргенде.
Кетер алдындағы тізім
- Фермадан P45 алдым
- Барлық payslip-терді жүктедім/суретке түсірдім
- NI Number, жұмыс берушінің PAYE reference жазып алдым
- UK банк шотының деректемелерін жазып алдым
- UK банк шотын ЖАППАДЫМ
- P85 тапсырдым (үйден, онлайн жасауға болады)
Жиі қойылатын сұрақтар
Маусымда шынымен қанша табуға болады?
6 айда таза £4,836–11,146, сағат саны мен шығындарға байланысты. Қазақ теңгесімен — шамамен 2.3–5.3 миллион теңге. Толық есептеу — жоғарыдағы кестеде.
Жұмысқа орналасу үшін ақша төлеу керек пе?
Жоқ. Оператор-спонсор жұмысқа орналастыру және CoS рәсімдеу үшін ақша алуға құқығы жоқ. Жалғыз заңды шығындар: виза £340 + IHS £0 (6 айға дейінгі визаларға алынбайды). Егер ақша сұраса — алаяқтық.
Отбасын алып келуге бола ма?
Жоқ. Seasonal Worker Visa dependants (жұбай, бала) алып келуге рұқсат бермейді.
Маусымнан кейін UK-те қалуға бола ма?
Жоқ. Виза мерзімі біткенше кету керек. Overstay (мерзімнен асу) = болашақ UK визаларына тыйым. Ұзақ мерзімді жұмыс қаласаңыз — Skilled Worker Visa үшін спонсор іздеңіз және өз еліңізден өтініш беріңіз.
Қай SIM-картаны алу керек?
SMARTY £10/ай (30 GB) немесе VOXI £10/ай (15 GB + шексіз WhatsApp/Telegram). eSIM-ді ұшар алдында белсендіруге болады. Толығырақ — SIM-карталар нұсқаулығында.
Қай банкты ашу керек?
Revolut (5 минут, паспорт) жалақы үшін және Wise үйге аудару үшін. Паспорт жоқ болса — Suits Me (Visa letter қабылдайды). Толығырақ — банктар нұсқаулығында.
Маусым нашар болып, сағат аз болса ше?
Менеджерден оператор арқылы басқа дақылға немесе басқа фермаға ауыстыруды сұраңыз. Ферма аптасына кемінде 32 сағат беруге міндетті (көптеген келісімшарттарда).
Артық төленген салықты қалай қайтарамын?
Фермадан P45 алыңыз, кеткеннен кейін gov.uk сайтында P85 формасын толтырыңыз (тегін, 20 минут). Ақша 6–12 аптада UK банк шотына қайтарылады. Шотты қайтаруды алғанша жаппаңыз! Делдалдарға ақша төлемеңіз — олар қайтарудан 25–50% алады. Толық нұсқаулық ↑
UK-те қалсам — P85 арқылы салық қайтара аламын ба?
Жоқ. P85 формасы тек UK-тен кеткендер үшін. Қалып, жұмыс істесеңіз — жаңа жұмыс беруші HMRC-ге деректерді тапсырады, салық автоматты түрде жалақы арқылы қайта есептеледі. Қалып, жұмыс істемесеңіз — P50 формасын пайдаланыңыз.