UK-де жұмыс қалай табуға болады
Жылдам бастау: агенттік (Pertemps, Adecco) → ертең ауысымдар → апта сайын төлем. Жалақы £12.71/сағ бастап. Құрылыс CSCS-пен — £13–20/сағ. Күзет SIA-мен — £12–18/сағ.
Жұмыс үшін қандай құжаттар керек
| Құжат | Не үшін | Қалай алуға болады |
|---|---|---|
| Right to Work | UK-де жұмыс істеу құқығын растау | Share Code gov.uk-де (eVisa болса) немесе eVisa |
| NI Number | Дұрыс салық салу | Онлайн немесе телефон арқылы өтінім беру. Нұсқаулық → |
| Банк шоты | Жалақы алу | Revolut 5 минутта → |
| Сертификаттар | Белгілі бір жұмысқа рұқсат | CSCS, Food Hygiene, SIA → |
| CV | Ағылшын тіліндегі түйіндеме | Google Docs шаблондары, төменде қараңыз |
NI Number-сіз жұмыс істеуге болады. NI Number салықтар үшін қажет, жұмыс құқығы үшін емес. Онсыз Emergency Tax (~40%) болады, бірақ NI алғаннан кейін артық төлемді HMRC арқылы қайтарып береді.
Жұмысты қайдан іздеу
| Ресурс | Жұмыс түрі | Артықшылықтары |
|---|---|---|
| Indeed.co.uk | Барлығы | UK-дегі ең үлкен бос орындар сайты |
| Reed.co.uk | Барлығы | Көп бос орындар, ыңғайлы сүзгілер |
| Caterer.com | Hospitality | Мейрамханалар, қонақ үйлер, кафелер |
| Totaljobs.com | Барлығы | Ірі агрегатор |
| Кеңсе, IT, менеджмент | Networking + бос орындар | |
| Facebook топтары | Барлығы | «Работа в Лондоне», «Қазақтар UK-де» |
| Агенттіктер | Қойма, құрылыс, тазалау | Жылдам бастау, апта сайын төлем |
| Тікелей бару | Hospitality, retail | CV-мен мейрамханаларға/дүкендерге кіру |
Кеңес: Жылдам бастау үшін — агенттіктер (Pertemps, Adecco, Blue Arrow). Тіркелесіз, келесі күні ауысымдар аласыз. Апта сайын төлем. Содан кейін тұрақты жұмыс іздеңіз.
Мигранттар үшін танымал салалар
| Сала | Ағылшын тілі керек пе? | Сертификат керек пе? | Жалақы/сағ |
|---|---|---|---|
| Қойма (Amazon, DHL) | Минималды | Жоқ (Manual Handling — плюс) | £12.71–13 |
| Ас үй (Kitchen Porter) | Минималды | Food Hygiene — плюс | £12.71–12 |
| Тазалау | Минималды | Жоқ | £12.71–13 |
| Жеткізу (Deliveroo, Uber Eats) | Жоқ | Жоқ | £10–15 (variable) |
| Құрылыс | Базалық | CSCS міндетті | £13–20 |
| Hospitality (даяшы) | Орташа | Food Hygiene — плюс | £12.71–13 + tips |
| Күзет/Security | Орташа | SIA міндетті | £12–18 |
| Care worker | Орташа | DBS + Safeguarding | £12.71–14 |
Жалақылар — шынымен қанша төлейді (2026)
| Жұмыс | Сағатына | Аптасына (40 сағ) | Айына (салыққа дейін) | Жылына |
|---|---|---|---|---|
| Минималды мөлшерлеме (21+) | £12.71 | £508 | £2,203 | £26,436 |
| Қойма/тазалау | £12 | £480 | £2,080 | £24,960 |
| Құрылыс (CSCS) | £15 | £600 | £2,600 | £31,200 |
| Күзет (SIA) | £14 | £560 | £2,427 | £29,120 |
| Hospitality + tips | £13 | £520 | £2,253 | £27,040 |
* Салықтардан кейін (Income Tax + NI) жылдық £24,000 жалақыдан ~£20,500 қалады. Салықтар туралы толығырақ →
CV — UK үшін қалай жазу керек
- Формат: 1–2 бет. Фотосыз. Туған күнсіз. Отбасылық жағдайсыз. UK CV — тек жұмыс туралы.
- Құрылымы: Personal statement (2–3 сөйлем) → Experience (соңғысы бірінші) → Skills → Education.
- Тілі: Ағылшын тілі. Қарапайым сөйлемдер. Action verbs: managed, delivered, organized, assisted.
- Шаблондар: Google Docs → Template gallery → Resumes. Немесе Canva (тегін).
- Тәжірибесіз жұмыс үшін: Soft skills-ті атап өтіңіз: punctual, reliable, hardworking, team player, willing to learn.
UK-дегі жұмысшы құқықтары
- Минимум £12.71/сағ (21+). £8.60 (18–20). Жұмыс беруші одан аз төлей алмайды
- Әр төлем кезеңінде payslip — жалақының жазбаша есебі міндетті
- Жылына 28 күн ақылы демалыс (bank holidays қоса) full-time үшін
- Аптасына максимум 48 сағат — одан көп болса, жазбаша opt-out керек (ерікті)
- SSP (ауру демалысы) — £123.25/аптасына, ауырған бірінші күннен
- Кемсітуге тыйым салынады — ұлты, акценті, діні, жынысы бойынша
- Auto-enrolment pension — жұмыс беруші зейнетақыға төлеуге міндетті (жалақының 3%)
- Жалақыны ұстауға болмайды — тек заңды шегерімдер (салықтар, NI, pension)
Құқықтарыңыз бұзылса: ACAS 0300 123 1100 (тегін). Citizens Advice — citizensadvice.org.uk
Салықтар мен payslip — қалай оқу керек
| Payslip жолы | Бұл не |
|---|---|
| Gross Pay | Салыққа дейінгі жалақы |
| Income Tax | Табыс салығы. £12,570/жылға дейін 0%, одан жоғары 20% |
| National Insurance | Әлеуметтік сақтандыру. £242/аптадан жоғары ~8% |
| Pension | Зейнетақы аударымдары. ~5% (3% жұмыс беруші + 2% сіз) |
| Net Pay | Қолға алатын сома |
| Tax Code | 1257L = стандартты. BR = Emergency Tax (жаман!). W1/M1 = уақытша |
Tax code BR немесе 0T? Бұл Emergency Tax — сізден ~40% ұсталады. NI Number-ге мүмкіндігінше тезірек өтінім беріңіз. NI алғаннан кейін — HMRC-ге телефон шалыңыз (0300 200 3300) және tax code түзетуді сұраңыз. Артық төлемді қайтарады.
Салықтар бойынша толық нұсқаулық: қалай есептеледі, қалай қайтару, P45, құрылысшылар үшін CIS — UK-дегі салықтар қарапайым тілмен →
Жиі қойылатын сұрақтар
NI Number-сіз жұмыс істеуге бола ма?
Иә. NI Number салықтар үшін, жұмыс құқығы үшін емес. Онсыз Emergency Tax (~40%), бірақ NI алғаннан кейін артық төлемді қайтарады. Бірінші аптада өтінім беріңіз.
Жұмысты қайда тезірек табуға болады?
Агенттіктер (Pertemps, Adecco, Blue Arrow) — бір сағатта тіркелу, келесі күні ауысымдар. Қоймалар, тазалау, орау. Апта сайын төлем.
Жұмыс үшін ағылшын тілі керек пе?
Қойма, ас үй, тазалау, жеткізу үшін — минималды. Құрылыс, hospitality (даяшы), care үшін — базалық. Кеңсе үшін — жақсы.
Құрылыста қанша табуға болады?
CSCS картасымен £13–20/сағ. 40–50 сағатта £600–800/аптасына. CSCS Green Card керек (£88–108, 2–4 апта). Толығырақ →
Жалақы төлемесе не істеу керек?
1) Жұмыс берушіге жазбаша хабарлаңыз (email). 2) Жауап бермесе — ACAS 0300 123 1100 (тегін). 3) Employment Tribunal — тегін шағым беру.