UK-ге маусымдық жұмысқа барғанда не алып жүру керек
Алдымен фермаға жету үшін қажет заттарды жинаңыз. Содан кейін барған жерде не берілетінін нақтылап, қалғанын тек содан соң сатып алыңыз.
Жүктің рұқсат етілген салмағын өз билетіңізден қараңыз: 23 кг — бәріне ортақ норма емес. Powerbank тек қол жүгімен тасымалданады, оны тіркелетін жүкке салуға болмайды.
Дайындықты үш бөлікке бөліңіз
Бұл тізім бағдар ретінде берілген. Заттардың саны маусымға, кір жуу мүмкіндігіне және фермаңыздағы жағдайға байланысты.
Өзіңізбен бірге
- Төлқұжат, құжаттар және қарсы алатын адамның байланыс деректері
- Телефон, қуаттағыш және тасымалдауға рұқсат етілген powerbank
- Сапарда қажетті дәрі-дәрмектер мен төлем құралдары
Чемоданға
- Қабаттап киетін және жаңбырдан қорғайтын киім
- Қосымша шұлық, іш киім және күнделікті аяқ киім
- Жүк ережелеріне сай жеке заттар
Алдымен сұраңыз
- Сізге қандай жұмыс аяқ киімі мен қорғаныс құралдары беріледі?
- Төсек-орын жабдықтары, ыдыс-аяқ және кір жуу мүмкіндігі бар ма?
- Дүкенге қашан баруға болады, трансфер мен алғашқы жалақы қашан болады?
Ұшар алдында нені тексеру керек?
Ұшуға дейін
Төлқұжат, жол және байланыс
Төлқұжат пен eVisa-ны тексеріңіз
UKVI аккаунтыңызға кіріңіз. Төлқұжатты, жеке деректерді және рұқсатыңыздың шарттарын тексеріңіз; тасымалдаушыдағы деректер олармен сәйкес болуы тиіс.
Фермаға баратын бағытты сақтаңыз
Мекенжайды, кездесу орны мен уақытын, жауапты адамның телефон нөмірін жазып алыңыз. Билет пен бағытты интернетсіз ашуға болатындай сақтаңыз; маңызды байланыс деректерін қағазға да жазып қойыңыз.
Байланыс пен төлем мүмкіндігін тексеріңіз
Өз ұялы байланыс операторыңыздан роумингті, ал таңдаған UK операторынан SIM/eSIM үйлесімділігі мен іске қосылуын нақтылаңыз. Банк картаңыздың UK-де жұмыс істейтінін тексеріңіз.
Зат сатып алар алдында
Берілетін заттарды сатып алмаңыз
Фермадан тізім алыңыз
Жұмыс киімі, аяқ киім, төсек-орын жабдықтары, ыдыс-аяқ, кір жуу және дүкенге бару туралы ақпаратты жазбаша растауды сұраңыз. Басқа караванның суреті сіз тұратын жердегі жағдайды көрсетпейді.
Тасымалдаушының ережелерін тексеріңіз
Әр жүк орнының салмағы мен өлшемдерін, ауысып мінетін рейстердегі ережелерді, сұйықтықтар мен аккумуляторларға қойылатын шектеулерді тексеріңіз. Powerbank үшін тек mAh емес, Wh көрсеткіші мен әуе компаниясының ережелері де тексеріледі.
Алғашқы жалақыға дейін қажет ақшаны есептеңіз
Жалақы төленетін күн мен аванс мүмкіндігін, жол, тамақ, байланыс және сатып алатын заттардың құнын нақтылаңыз. Кешігуге арнап қосымша ақша қарастырыңыз. Бәріне бірдей жететін ортақ сома жоқ.
Тізімнің барлық бөлімдері
Толық ақпарат: қажетті тақырыпты ашыңыз
Қол жүгі: өзіңізбен бірге ұстау керек заттар
Төлқұжат пен жолға қажет құжаттарды өзіңізбен бірге ұстаңыз. Билет, ферманың мекенжайы, жұмысқа орналастыру операторы мен қарсы алатын адамның байланыс деректері де қолыңызда болсын. Жүгіңіз кешіксе, тұратын жеріңізге жетіп, қайда бара жатқаныңызды түсіндіре аласыз.
Жолға шығар алдында телефонды қуаттаңыз. Кабель мен қуаттағыш алыңыз, картаны, бағытты және маңызды хабарламаларды интернетсіз ашуға болатындай сақтаңыз. Жолдың әр кезеңінде Wi-Fi болады деп сенбеңіз.
Жолда қажет дәрілер мен олардың құжаттарын тасымалдау ережелерін ескеріп, қол жүгіне салыңыз. Чемодан кешіккен жағдайда қажет болатын көзілдірік, жеке гигиена құралдары мен ауыстыратын іш киім де алған пайдалы.
Powerbank пен қосалқы аккумуляторларды тіркелетін жүкке тапсыруға болмайды. CAA бір адамға ең көбі екі powerbank тасымалдауға рұқсат берілетінін көрсетеді және ұшақ бортында powerbank-тердің өзін қуаттауға тыйым салады. Әуе компанияңыздың қосымша шектеулерін тексеріңіз; отырғызу қақпасында қол жүгін багажға тапсырсаңыз, аккумуляторларды шығарып алыңыз.
Киім мен аяқ киім: қабаттап киіну, жаңбыр және кір жуу
Сыртта жүруге су өткізбейтін, күләпарасы бар күртке, лайықты аяқ киім және бірнеше қабат киім дайындаңыз: ішкі қабат, флис немесе жемпір, жаңбыр мен желден қорғайтын сыртқы қабат. Бүкіл елге арналған бір кеңеске емес, ауа райы болжамына, маусымға және жұмыс түріне сүйеніп таңдаңыз.
Кір жуатын күндердің арасына жететіндей қосымша шұлық пен іш киім алыңыз. Кір жуатын машинаның бар-жоғын, кір жуу ақысын және киім кептіретін орынды нақтылаңыз. Суық кезде жылу сақтайтын іш киім, бас киім мен қолғап қажет болуы мүмкін; жазда күннен қорғайтын бас киім қосыңыз.
Жұмыс киімін жолға және демалысқа арналған киімнен бөлек ұстаңыз. Тұратын жерде киюге тәпішке пайдалы. Аяқ киімді өлшемі мен атқаратын жұмысқа сай таңдаңыз: жұмыста қорғаныс аяқ киімі талап етілсе, кәдімгі резеңке етік оны алмастырмайды.
Жылы күрткені бірден артық зат деп санамаңыз. Алдымен жағдай мен ауа райы болжамын тексеріңіз. Чемоданды бірдей заттармен толтырмаңыз, бірақ барлық киімді барғаннан кейін сатып аламын деп те қалдырмаңыз: дүкенге әлі жету керек.
Дәрі-дәрмек, көзілдірік және ауырған кездегі көмек
Дәрілерді тұрақты қабылдасаңыз, олардың қоры мен UK-де емді жалғастыруды дәрігермен алдын ала талқылаңыз. Дәрілерді атауы көрсетілген түпнұсқа қаптамасында, тағайындалғаны туралы мәліметтермен бірге алыңыз. Сапарға бола емді өз бетіңізше өзгертпеңіз.
Дәрінің құрамында бақылауға жататын зат бар-жоғын дәрігерден немесе фармацевттен нақтылаңыз. Мұндай дәрілерді елге әкелуге бөлек ережелер қолданылады: GOV.UK сайтында дәрінің тағайындалғанын растау, мөлшер шектеулері және DFLU-ға алдын ала хабарласу қажет жағдайлар түсіндіріледі. Үш айлық ережені барлық дәріге бірдей қолданбаңыз.
Дәрігер тағайындамаса, «керек болып қалар» деп антибиотик сатып алмаңыз. NHS мәліметі бойынша, антибиотиктер суық тию мен тұмауды емдемейді; олардың қажеттілігін медицина маманы анықтайды. Ауырсынуды басатын, аллергияға немесе мұрын бітелуіне қарсы дәріні таңдауды басқа дәрілеріңізді ескеріп, фармацевтпен талқылаңыз.
Жеке дәрі қобдишасына пластырь мен жеңіл жарақаттарды күтуге арналған үйреншікті құралдарды дайындауға болады; жұмыста дәрі қобдишасының қайда екенін және алғашқы көмекті кім көрсететінін біліп алыңыз. Көзілдірік немесе линза қажет болса, қосалқысын және рецепт деректерін алыңыз. Көруді тексеру мен көзілдірік бәріне бірдей тегін емес.
Фермада жүргенде дәрігерге қалай жүгінуге болатынын алдын ала біліп алыңыз. Ескі кеңесте солай жазылған екен деп бір апта күтпеңіз. Англияда өмірге қауіп төндірмейтін шұғыл мәселе бойынша NHS 111 қызметіне, ал өмірге қауіп төнгенде 999 нөміріне хабарласуға болады. Көмек алу мен ақы төлеу шарттары UK құрамындағы елге және сіздің жағдайыңызға қарай өзгереді.
GP-ге тіркелу ауруханада емделу өздігінен тегін болады дегенді білдірмейді. Медициналық сақтандыру шарттарын, соның ішінде маусымдық жұмысты қамтуын, қамтылмайтын жағдайларды және шетелдегі көмекті тексеріңіз. Сақтандыру рәсімделсе, полис пен көмек қызметінің нөмірін сақтаңыз.
Қуаттағыштар, адаптер және powerbank
Британдық Type G розеткасына арналған адаптер дайындап, қуаттағыштың үйлесімділігін тексеріңіз. Адаптер қосылу пішінін өзгертеді, бірақ кернеуді өзгертпейді. Сенімді сатушыдан сатып алыңыз, таңбалауын, рұқсат етілген қуатын және корпусының күйін тексеріңіз.
Сәйкес кабельді, қажет болса қосалқысын да алыңыз. Адаптер саны құрылғыларға байланысты: «әр адамға 2–3» деген міндетті норма жоқ. Ақаулы құрылғыларды қоспаңыз және адаптердің рұқсат етілген қуатынан асырмаңыз.
Powerbank үшін Wh таңбалауын және әуе компаниясының шарттарын тексеріңіз. «20 000 mAh» деген жазудың өзі тасымалдауға рұқсат берілетініне кепіл емес. Зақымдалған немесе ісінген аккумуляторды ұшаққа алып кіруге болмайды.
Ортақ тұрғын жерде қоңырау шалу үшін құлаққап, қараңғыда жүру үшін қолшам ыңғайлы болуы мүмкін. Оларды жұмыста қолданғанда қауіпсіздік ережелерін сақтаңыз. Аяқ киім кептіргіш, жылытқыш немесе басқа техника сатып алар алдында тұрғын жердің ережелерін нақтылаңыз.
Құжаттар: түпнұсқа, қолжетімділік және көшірмелер
Сапарға дейін төлқұжаттың жарамдылығын және UKVI аккаунтыңызға кіре алатыныңызды тексеріңіз. Аккаунтқа сапарда қолданатын төлқұжатыңыз қосылуы тиіс; eVisa мәліметтері мен тасымалдаушыдағы деректер сәйкес болуы керек. Скриншот жазбаны тексеруді де, жарамды құжатты да алмастырмайды.
CoS — демеушілік сертификатының мәліметтерін, шартты, жұмысқа орналастыру операторының хатын, билетті және тұратын жердің мекенжайын сақтаңыз. Сізге тек share code жіберілсе, аккаунтқа өзіңіз кіре алатыныңызды тексеріңіз. Жұмыс берушіге арналған код пен аккаунтқа кіру мүмкіндігі — екі бөлек нәрсе.
Маңызды құжаттардың қорғалған көшірмелерін телефонда және тек өзіңіз кіре алатын қосалқы көшірмесін сақтаған пайдалы. Көшірме төлқұжаттың түпнұсқасын алмастырмайды. Төлқұжатты ортақ чатқа жібермеңіз және құпиясөзді құжат көшірмесімен бірге сақтамаңыз.
Телефонның қуаты таусылуы мүмкін екенін ескеріп, қарсы алатын адамның байланыс деректері мен мекенжайды қағазға жазыңыз. Сақтандыру полисі мен дәрігердің тағайындаулары болса, оларды тіркелетін жүктен бөлек ұстаңыз.
Төлқұжатыңызды еркіңізге қарсы алып қалуға келіспеңіз. Құжатыңызды қайтармаса немесе жүріп-тұруыңызды шектесе, көмек алу жөніндегі нұсқаулықты ашыңыз; тікелей қауіп төнгенде 999 нөміріне қоңырау шалыңыз. Еңбек қанауына қатысты Modern Slavery & Exploitation Helpline қызметіне хабарласуға болады: 08000 121 700. Жұмыс уақытын осы қызметтің сайтынан тексеріңіз.
Ақша: алғашқы жалақыға дейінгі шығындарды есептеңіз
Алғашқы жалақы күнін және аванс алу мүмкіндігін жұмысқа орналастыру операторынан нақтылаңыз. Трансфер, тамақ, байланыс, тұрмыстық заттар және жалақыға дейін төлеу қажет басқа шығындарды бөлек есептеңіз. Жолда немесе жалақы төлеуде кідіріс болса, қажет болатын қосымша қаражат қарастырыңыз.
£100–150 үш немесе бес күнге міндетті түрде жетеді деп есептемеңіз. Шығындар тұратын жерге, трансферге, ас үй мен дүкенге қолжетімділікке байланысты. Ненің төленгенін, жалақыдан не ұсталатынын және не үшін бірден төлеу керегін алдын ала біліңіз.
Банк картаңызбен UK-де төлем жасауға болатынын, оның лимиттері мен комиссияларын тексеріңіз. Қолма-қол ақша қосалқы төлем тәсілі ретінде қажет болуы мүмкін, бірақ барлық қызмет оны қабылдай бермейді. Ақша мен карталарды қауіпсіз сақтап, бүкіл қаражатыңызды бір жерге қоймаңыз.
Ақша айырбастағанда комиссияны ескеріп, қолыңызға тиетін соңғы соманы салыстырыңыз. Wise, Revolut немесе басқа шотты ашу тұратын еліңізге, құжаттарға және тексеруге байланысты: қолданбаның болуы келген күні карта алуға кепілдік бермейді. Тіркелу үшін жалған мекенжай көрсетпеңіз.
Алдымен фермадан сұраңыз: тұрғын жер және жұмысқа қажет заттар


Ұшу алдында тізімді сұраңыз: нақты сіздің жұмысыңызға қандай аяқ киім мен киім қажет, не беріледі және не әкелуге рұқсат етілген. Интернеттегі жалпы тізім бойынша қорғаныс қолғаптарын немесе аяқ киімді сатып алмаңыз.
Жұмыс орнындағы қауіп-қатерді бағалау нәтижесінде жеке қорғаныс құралдары (PPE) қажет деп танылса, жұмыс беруші оларды тегін беруге міндетті. Кәдімгі күнделікті киім мен қауіпсіздік үшін қажет қорғаныс құралдары — екі бөлек нәрсе.
Төсек-орын жабдықтары, көрпе, жастық, сүлгі, ыдыс-аяқ және зат сақтайтын орын туралы нақтылаңыз. Ұйықтайтын қап пен ас үй жиынтығын ойланбастан ала салмай, ферманың жауабына қарай шешіңіз. Каравандар мен басқа тұрғын жерлердегі жағдай әртүрлі; осы бөлімдегі суреттер — мысалдар, сізге дәл сондай орын беріледі деген уәде емес.
Жылыту, киім жуу және кептіру, ауыз су, дүкенге бару және посылкаларды алу туралы сұраңыз. Егер сатып алу қажет болса, пошта индексі бар мекенжайды және оны кімге жеткізетінін біліп алыңыз. Жеткізу мерзімі тауар мен мекенжайға байланысты.
Жолда және дүкенге алғашқы сапарға дейін тамақты ұйымдастырыңыз, бірақ алдымен импорттау ережелерін тексеріңіз. «Үш күндік азық-түлік» деп чемоданға ет консервілерін немесе сүт өнімдерін салмаңыз. Солтүстік Ирландияға кіру ережелерін жеке тексеру қажет.
Үйде қалдыруға немесе кейін сатып алуға болатын заттар
Алдымен қайталанатын заттарды, ауыр техниканы және тұрмыстық құралдардың үлкен қаптамаларын бөлек қойыңыз. Артық жүк ақысын барғаннан кейін сатып алу бағасымен салыстырып, дүкенге жету мүмкіндігін ескеріңіз.
Дүкенге қашан бара алатыныңызды нақты білсеңіз, сүлгі, төсек-орын жабдықтары, саптыаяқ пен ас құралдарын барған жерде сатып алуға болады. Furnished деген сөз қажет заттың бәрі бар екенін растамайды — тізімін сұраңыз.
Сұйықтықтар, өткір заттар және тасымалдауы шектелген басқа заттар үшін ұшып шығатын және рейс ауыстыратын әуежайлардың ережелерін тексеріңіз. Қол жүгі мен тіркелетін жүкке қойылатын шектеулер әртүрлі.
Салмақты азайту үшін ғана қажетті жылы киімді, дәрілерді немесе ыңғайлы аяқ киімді қалдырмаңыз. Жолға және алғашқы күндерге қажет заттарды жинап, міндетті емес сатып алуларды ферманың жауабынан кейін шешіңіз.
Келгеннен кейінгі сауда: бағаларды салыстыру және дүкенге жету
Алдымен ең жақын дүкен мен оған баратын көлікті анықтаңыз. Жол мен жеткізу ақысы да жалпы шығынға кіреді. «UK-дегі ең арзан» деген уәдеге емес, қажетті өлшемге, сапаға және жалпы құнға қарап салыстырыңыз.
Киім мен тұрмыстық заттарды іздеу үшін Primark, Tesco, B&M және басқа да қолжетімді дүкендерді тексеруге болады; тамақ үшін — Aldi және Lidl-ді қоса алғанда, ең жақын супермаркеттерді. Тауарлардың ассортименті мен бағалары өзгереді, сондықтан бұрынғы £3 немесе £8 бағалары енді кепілдік ретінде пайдаланылмайды.
Қолданылған техника сатып алғанда, оның күйін, жұмыс істейтінін, сатушыны және қолданыстағы қайтару не кепілдік шарттарын тексеріңіз. Заттың тегін берілетіні туралы хабарландыру жеткізу де тегін дегенді білдірмейді. Өз телефоныңыз қажет міндеттерді атқарса, жаңасын сатып алмаңыз.
Онлайн тапсырыс бергенде пошта индексін (postcode), алушының атын, алып кететін орынды және жеткізу күнін сатушымен нақтылаңыз. Кез келген тапсырыс кез келген фермаға бір-екі күнде жетеді деп есептемеңіз. Алдымен тұрғын жерде не бар екенін және жұмыс беруші не беретінін біліңіз.
Телефон: жаңасын сатып алмас бұрын тексеріңіз
Телефонның тек бір оператор желісіне бұғатталмағанын және нақты модельдің қажетті SIM немесе eSIM-ді қолдайтынын тексеріңіз. Ұқсас модельдер мен әр аймаққа арналған нұсқалардың өзінде мүмкіндіктер әртүрлі болады. Белгілі бір брендтің барлық телефоны eSIM, 5G немесе жанасусыз төлемді қолдайды деп ойламаңыз.
Таңдалған оператордан тарифті келгенге дейін орнатуға және белсендіруге бола ма, төлем қашан басталады және UK желісі қажет пе екенін сұраңыз. eSIM профилін орнату мен тарифтің жұмысын бастау екі түрлі кезең болуы мүмкін. Егер eSIM сәйкес келмесе, физикалық SIM картасын немесе лайықты роумингті тексеріңіз.
Қажетті карталар мен аударма қолданбасындағы тілдерді жүктеп алыңыз, қарсы алатын адамның байланыс деректерін сақтаңыз және UKVI аккаунтына тіркелген электрондық пошта мен телефон нөміріне қолжетімділікті тексеріңіз. Телефонды кодпен қорғаңыз; агентке бір реттік кіру кодтарын бермеңіз.
Жаңа телефонды шынымен қажет болғанда ғана таңдаңыз. Нақты модельдің ресми сипаттамаларын, қолдайтын желісін, аккумуляторын және жалпы құнын салыстырыңыз. Бренд атауының өзі eSIM немесе жанасусыз төлеммен үйлесімділікті растамайды.
Азық-түлік пен жүк: жинамас бұрын тексеріңіз
Ұлыбританияға (Англия, Шотландия және Уэльс) азық-түлік әкелу ережелері қай елден келе жатқаныңызға байланысты. Орталық Азия елдерінен келгенде ет пен ет өнімдерін, сүт пен сүт өнімдерін әкелуге болмайды; арнайы тағам санаттарына бөлек ерекшеліктер мен шарттар қолданылады.
Дүкен қаптамасы тыйымды жоймайды. Консервілердің, шұжықтың, ірімшіктің және жолға алған тіскебасардың құрамын тексеріңіз. Жеміс, көкөніс, тұқым және басқа өнімдерге де бөлек ережелер бар. Сапарға дейін қолданыстағы тізімді, соның ішінде рейс ауыстыру шарттарын қараңыз.
Дәл өз тарифіңіздегі норманы тексеріңіз: жүк орындарының саны, қол жүгінің өлшемі мен салмағы, тіркелетін жүктің салмағы және артық салмақ ақысы. Бағыттың әр бөлігінде ережелер әртүрлі болуы мүмкін. Сөмкені үйде өлшеп, құжаттар мен аккумуляторларды оңай алатындай етіп салыңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Қанша килограмм жүк алуға болады?
Норманы жалпы заттар тізімі емес, билетіңіз бен тасымалдаушы анықтайды. Бағыттың әр бөлігінде жүктің салмағын, өлшемін және орын санын тексеріңіз; 23 кг — бәріне ортақ норма емес.
UK-де қандай адаптер қажет?
Сенімді сатушыдан Type G розеткасына және құрылғыңызға сәйкес адаптер таңдаңыз. Қуаты мен үйлесімділігін тексеріңіз: адаптер кернеуді өзгертпейді.
Алғашқы күндерге қанша ақша алу керек?
Алғашқы жалақы күнін, трансфер мен алғашқы сатып алатын заттардың құнын біліңіз. Осы шығындарды қосып, кешігуге қосымша ақша қарастырыңыз. £100–150 бәріне бірдей жететініне кепілдік жоқ.
Қысқы күртке қажет пе?
Маусымға, ауа райы болжамына және жұмысқа қарай таңдаңыз. Әдетте киімнің бірнеше қабаты мен жаңбырдан қорғайтын киім пайдалы; жылы күртке де қажет болуы мүмкін. Тек жалпы кеңеске сүйеніп, оны үйде қалдырмаңыз.
Өз дәрілерімді алып баруға бола ма?
Нақты дәріге қатысты ережелерді дәрігерден немесе фармацевттен және тасымалдаушыдан нақтылаңыз. Бақылауға жататын заттар үшін GOV.UK сайтында тағайындауды растау мен мөлшерге қатысты бөлек талаптар бар. Дәрігер тағайындамаса, «керек болып қалар» деп антибиотик алудың қажеті жоқ.
Жұмыс қолғаптары мен етіктерді сатып алу керек пе?
Алдымен ферманың талаптарын нақтылаңыз. Қауіп-қатерді бағалау нәтижесінде қорғаныс қажет деп танылса, жұмыс беруші қажетті PPE құралдарын тегін беруге міндетті. Күнделікті тұрмыста киетін киім — бөлек мәселе.
eSIM-ді үйде белсендіруге бола ма?
Бұл операторға, тарифке және нақты телефонға байланысты. Профильді орнату, белсендіру және төлемнің басталу уақытын жеке-жеке тексеріп шығыңыз; қосымша байланыс тәсілін қарастырыңыз.
Powerbank-ті қайда салуға болады?
Қол жүгіне салыңыз, тіркелетін жүкке салмаңыз. Wh көрсеткішін, рұқсат етілген санын және әуе компаниясының ережелерін тексеріңіз; CAA бір адамға ең көбі екі дана деп көрсетеді. Зақымдалған аккумуляторларды тасымалдамаңыз.
Ет консервілерін немесе ірімшікті әкелуге бола ма?
Орталық Азиядан Ұлыбританияға (Great Britain) кіргенде ет, ет өнімдері және кәдімгі сүт өнімдерін әкелуге тыйым салынады. Кейбір арнайы тағамдарға ерекшеліктер қолданылады; GOV.UK сайтынан тексеріңіз. Солтүстік Ирландияға арналған ережелер бөлек.
Дереккөздер және пайдалы нұсқаулар
- CAA: жүктерді қауіпсіз тасымалдау
- GOV.UK: құрамында бақылауға жататын заттар бар дәрілер
- NHS: антибиотиктер қашан қажет
- NHS: Англияға келушілерге медициналық көмек
- Electrical Safety First: қауіпсіз адаптер
- GOV.UK: eVisa-мен саяхат
- Unseen: еңбек қанауына ұшырағандағы көмек
- HSE: қажетті қорғаныс құралдарын жұмыс беруші береді
- GOV.UK: Ұлыбританияға (Great Britain) азық-түлік әкелу
- GOV.UK: жемістер, көкөністер мен тұқымдар