NI number: алу, табу және жұмыс берушіге беру
NI number — салық пен сақтандыру жарналарын есепке алатын тұрақты нөміріңіз. Алдымен оның сізде бар-жоғын тексеріңіз. Бұрын берілген болса, жаңасы қажет емес.
NI number жұмыс істеу құқығын алмастырмайды. Оның болмауы өздігінен салықтың артуын білдірмейді, ал нөмірді алу ақша қайтарылады деген кепілдік емес.
Сізге қазір не керек?
Нөмір әлі жоқ
GOV.UK арқылы тегін өтініш беру
Өтініш беруге құқығыңызды тексеріңіз
UK-де болсаңыз және жұмыс істеуге құқығыңыз болса, жұмыс істесеңіз, жұмыс іздесеңіз немесе ұсыныс алсаңыз, өтініш бере аласыз. Алдымен eVisa мен бұрынғы құжаттарды тексеріңіз: нөмір бұрын берілген болуы мүмкін.
Ресми форманы ашыңыз
Бар болса, паспортты, өзіңіз туралы мәліметтерді және хат алатын мекенжайды дайындаңыз. Сервистің құжат суреттеріне қатысты нұсқауларын орындаңыз. HMRC қосымшасы мен NFC — міндетті емес жол.
Растауды сақтап қойыңыз
Өтініштен кейін email келеді, онда application reference number — өтініш нөмірі болады. Қосымша тұлғаны растау керек пе, соны оқыңыз. NI number алған соң, оны payroll-ға — жалақы есептейтін бөлімге беріңіз.
Нөмір бұрын болған
Қайта маусым, жоғалған хат немесе жаңа паспорт
Құжаттарды қараңыз
Ескі payslip, P60, HMRC хаттарын, жеке салық кабинетін немесе HMRC қосымшасын тексеріңіз. Нөмір eVisa-да да көрсетілуі мүмкін.
Іздеу сервисін пайдаланыңыз
Нөмірді өзіңіз таба алмасаңыз, ресми сервисті ашыңыз. Онда нөмірді қалай растау керектігі және онлайн-аккаунтсыз не істеу керектігі жазылған.
Бұрынғы нөмірді беріңіз
Паспорт, тегі, ферма ауысқанда немесе UK-ге қайта оралғанда NI number сол күйінде қалады. Тек хатты жоғалтқаныңыз үшін жаңа өтініш жібермеңіз.
Өтініш берілді, бірақ хат жоқ
Тұлғаны растау, мекенжай және көмек сұрау
Өтініш туралы хатты табыңыз
Кіріс поштасы мен спамды тексеріңіз. Өтініш нөмірі — NI number емес. Тұлғаны растау туралы нұсқауларды орындаңыз.
Мерзім мен мекенжайды салыстырыңыз
GOV.UK тұлғаны растағаннан кейін 4 аптаға дейін уақыт көрсетеді. Өтініш бергеннен 4 аптадан көп уақыт өтсе, көшкен болсаңыз немесе деректер өзгерсе, өтініш беру қызметіне хабарласыңыз. Бірнеше ай үндемеуді қалыпты жағдай деп санамаңыз.
Керек қызметке қоңырау шалыңыз
Англия, Шотландия, Уэльс: 0800 141 2079, дс–жм 08:00–17:00. Солтүстік Ирландия: 0800 587 0024, дс–жм 09:00–16:00. Өтініш нөмірін, атыңыз бен мекенжайыңызды дайындаңыз.
Жалақыдан тым көп ұсталды
NI number мен tax code бөлек тексеріледі
Мәліметтерді жинаңыз
Payslip-ті ашыңыз: tax code, gross pay, Income Tax және National Insurance-ді табыңыз. Төлем кезеңін нақтылап, оны өз сағаттарыңызбен салыстырыңыз.
Payroll-дан сұраңыз
Атыңызды, туған күніңізді, NI number-іңізді, бұрынғы P45 немесе starter checklist-ті тексеріңіз. Қате туралы жазбаша хабарлаңыз. Жағдайыңызды тексермей, кодты 1257L-ге ауыстыруды сұрамаңыз.
HMRC деректерін тексеріңіз
Жұмыс берушіні және күтілетін табысты ресми сервис арқылы салыстырыңыз. Мәліметтер қате болса, түзетіңіз немесе HMRC-ге хабарласыңыз. NI number алу бұл тексерудің орнын баспайды.
Нұсқаулықтың барлық бөлімдері
Сіздің жағдайыңыз бойынша толық ақпарат
NI number деген не және ол басқа кодтардан несімен ерекшеленеді
National Insurance number (NINO) сіздің салықтарыңыз бен сақтандыру жарналарын сіздің жазбаңызбен байланыстырады. Форматы әдетте екі әріп, алты сан және бір әріптен тұрады. Нақты нөмірді жалпы чатта жарияламаңыз.
Application reference number өтінішті табуға көмектеседі. Payroll number — жұмыс берушідегі қызметкердің ішкі нөмірі. Tax code Income Tax есебін анықтайды. Share code иммиграциялық мәртебені тексеруге мүмкіндік береді. Бұлардың бәрі әртүрлі нәрсе.
Нөмір өмір бойы сіздікі болып қалады. Ол кез келген жұмысқа рұқсатты растамайды және жәрдемақыға құқықты автоматты түрде ашпайды. Жәрдемақы немесе студенттік несие өтінішін бастау үшін NI number әрдайым қажет емес: тиісті сервистің ережелерін орындаңыз.
Қалай өтініш беруге болады: құжаттар, сурет және мекенжай
Жарнамалық форма көшірмесінен емес, GOV.UK-тен бастаңыз. Мемлекеттік өтініш тегін. Көмекші сұрақты түсіндіре алады, бірақ жауаптар сіздің жағдайыңызды сипаттауы керек; email мен аккаунттарға қолжетімділікті өз бақылауыңызда ұстаған дұрыс.
Кез келген елдің паспортын немесе бар болса, ұлттық ID-картаңызды дайындаңыз. Бұл құжаттарсыз да өтініш беруге болады, бірақ тұлғаңызды растау үшін жеке кездесу қажет болуы мүмкін.
Сервис қолыңызда паспортпен түскен фото мен құжаттардың суретін сұрауы мүмкін. Оларды телефонмен, планшетпен немесе камерамен түсіруге болады; біреуден көмектесуді сұрасаңыз да болады. Фото жүктеу мүмкін болмаса да, өтінішті онлайн бере аласыз. Келесі нұсқаулар email арқылы келеді: кездесу немесе көшірмелерді жіберу сұралуы мүмкін.
Нақты мәліметтерді және хат ала алатын мекенжайды жазыңыз. Фермада тұрсаңыз, postcode-ы бар толық мекенжайды және жеке поштаны қалай алатыныңызды алдын ала нақтылаңыз. Өтініш растамасын сақтап қойыңыз, тек соңғы экранның скриншотын емес.
Қосымша құжаттар туралы сұрауларды тексеріп тұрыңыз. Өтініш нөмірі тұлғаның расталғанын немесе NI number берілгенін білдірмейді. Нөмірді алғаннан кейін оны жұмыс берушідегі жазбадан тексеріңіз.
1257L, BR, 0T, W1/M1/X: payslip-тен нені қарау керек
1257L көбінесе бір жұмысы бар және стандартты салық салынбайтын сомасы бар адамға қолданылады. Бірақ бұл әр қызметкерге арналған әмбебап «дұрыс» код емес: оған табыстар мен жеке жағдайлар әсер етеді.
BR бұл жұмыстағы табысқа салық салынбайтын сома қолданылмай, базалық ставка бойынша салық салынатынын білдіреді. Ол көбінесе бірнеше жұмыс немесе зейнетақы болғанда қолданылады. Бұл мәліметтерді тексеруге себеп, бірақ қатенің дәлелі емес.
0T бұл жұмыс берушіде салық салынбайтын сома жоқ екенін білдіреді: ол басқа жерде пайдаланылған немесе жұмыс берушіде мәлімет жеткіліксіз. BR-ден айырмашылығы, есептеу әртүрлі салық ставкаларына әсер етуі мүмкін.
W1, M1, X немесе NONCUM emergency basis дегенді білдіреді: бүкіл салық жылын жинақтамай есептеу. 1257L кодының өзі ондай белгісіз emergency code болып саналмайды. S және C әріптері Шотландия мен Уэльстің салық ережелеріне байланысты.
K коды мен T әрпінің де өз себептері бар. Кодты басқа біреудің payslip-іне қарап өзіңіз ауыстырмаңыз. Өз кодыңызды ресми сервиске енгізіп, HMRC түсіндірмесін тексеріңіз.
Егер сізде басқа виза немесе иммиграциялық статус болса
Маусымдық жұмысшы: алдымен нөмірдің өткен маусымда берілгенін тексеріңіз. NI number виза шарттарынан тыс қосымша жұмыс істеуге рұқсат бермейді.
Skilled Worker, отбасылық виза, Student немесе Украина схемасы: eVisa мен құжаттарыңызды тексеріңіз, нөмір автоматты түрде беріледі деп ойламаңыз. Жұмыс шарттары мен мемлекеттік қолдау алу құқығы статусқа байланысты; бұл гид оларды сіз үшін анықтамайды.
Егер сізде ARC болса немесе баспана туралы шешім күтіп жүрсеңіз, картаның болуы жұмыс істеу құқығын дәлелдемейді. Дәл өзіңіздің рұқсатыңыз бен істеуге болатын жұмысты тексеріңіз. Маусымдық жұмысшыларға арналған кеңестерді баспана нұсқаулығы ретінде пайдаланбаңыз.
Жастар үшін нөмірді автоматты беру ережелері алғаш рет келген ересек жұмысшының өтінішінен өзгеше. Күмәндансаңыз, ресми шарттар бетін немесе өтініш беру қызметін пайдаланыңыз.
Салық қатесін қалай түзетуге болады
Payroll-дан сізді қандай мәліметтермен тіркегенін және берілген P45 немесе starter checklist-ті тексеруді сұраңыз. Starter checklist бірінші жалақыға дейін толтырылады. Егер бірінші төлем өтіп кетсе, GOV.UK бұл парақты қайта толтыруға емес, Income Tax тексеру сервисіне бағыттайды. Берілген мәліметтердің көшірмесін сақтап қойыңыз.
Содан кейін HMRC-дегі жұмыс пен болжамды табыс жазбасын тексеріңіз. Хабарласу үшін payslip, жұмыс беруші атауы және payroll number дайындаңыз. Былай айтуға болады: “Please check my tax code and employment details.” — «Менің салық кодым мен жұмыс мәліметтерімді тексеріңізші».
Түзетуден кейін келесі payslip пен HMRC хабарламаларын тексеріңіз. Қайта есептеу қатенің себебі мен қолданылған кодқа байланысты; нақты сома мен келесі жалақыда қайтару кепілдендірілмейді.
Бүкіл Income Tax-ты артық төлем, ал National Insurance-ты сол салықтың өзі деп санамаңыз. Соманы тексеру үшін жылдың бір бөлігінде жұмыс істеген факт емес, нақты табыстар, кезең, код және қолданылатын ережелер қажет.
Қанша күту керек және қашан хабарласу қажет
Ресми мерзім — тұлға расталғаннан кейін 4 аптаға дейін. Қосымша әрекеттер қажет болса, бұл мерзімді форманы толтырған күнмен алмастыруға болмайды. Ұлты немесе виза түрі бойынша бөлек мерзімдер уәде етпейміз.
Өтініш бергеннен бері 4 аптадан көп уақыт өтсе, өтініш қызметіне хабарласыңыз. Сондай-ақ көшу немесе жеке мәліметтердің өзгеруі туралы хабарлаңыз. Тексерудің аяқталғанын және жауаптың қайда жіберілетінін нақтылаңыз.
Хат кешікті деп қайта өтініш бермеңіз. Алдымен қазіргі өтініштің жағдайын біліңіз. Сөйлескен күнді және алған нұсқаулықты сақтап қойыңыз.
Хатты жоғалту, көшу және деректердегі қателер
Хатты жоғалттыңыз ба: қолда бар құжаттардан немесе ресми сервис арқылы нөміріңізді іздеңіз. UK-ден кетіп қалдыңыз ба: тұлға мен мекенжайды растау жолына арналған нұсқаулықты қолданыңыз; «жаңа нөмір» рәсімдемеңіз.
Жауап келмей көшіп кеттіңіз бе: өтініш берген қызметке жаңа мекенжайды хабарлаңыз. Тегіңіз немесе паспортыңыз ауысты ма: нөмір сақталады, бірақ тиісті мемлекеттік сервистердегі жеке мәліметтерді жаңарту керек.
Payslip-те қате бар: payroll-ға дұрыс нөмірді қауіпсіз жолмен жіберіп, түзетуді растауды сұраңыз. Паспортты немесе NI number-ді жалпы жұмыс чатына салмаңыз.
Құжаттарда екі түрлі нөмір таптыңыз ба: бірін кездейсоқ таңдамаңыз. National Insurance ресми сервисіне хабарласып, айырмашылықты түсіндіріңіз. Жазбаларды біріктіру мерзімін алдын ала уәде ету мүмкін емес.
Бірнеше жұмыс: бір NI number барлық жұмыс берушілер үшін ортақ, ал tax code әртүрлі болуы мүмкін. Бұл екінші жұмысқа рұқсат емес: алдымен статусыңыздың шарттарын тексеріңіз.
Түбегейлі кетіп бара жатырсыз: NI number-ді жабу немесе қайта оралғанда сатып алу қажет емес. HMRC-ге хабарлау, хат-хабар мекенжайы және мүмкін артық төлем мәселелерін бөлек шешіңіз.
Нөмірсіз жұмыс бастауға бола ма
Иә, GOV.UK жұмысқа тұру құқығыңызды дәлелдей алсаңыз, NI number алмай-ақ жұмыс бастауға рұқсат етеді. Бұл жұмыс берушіні нақты адамды жұмысқа алуға міндеттемейді және виза шарттарын тексеруді жоймайды.
Жұмыс берушіге ресми ережені көрсетіңіз, өтініш берілгенін айтыңыз және payroll үшін қажет басқа мәліметтерді тапсырыңыз. Уақытша NI number ойлап таппаңыз және біреудікін пайдаланбаңыз.
Нөмірді алған соң оны жұмыс берушіге беріңіз. Салық кодын тексеру — бөлек қадам, әсіресе payslip-те BR, 0T немесе W1/M1/X белгісі болса.
Жұмыстан шыққандағы P45
P45-те жұмыстан шыққан кездегі жалақы мен ұсталған салық туралы мәліметтер болады. Жұмыс берушіден құжатты беруді сұрап, аты-жөніңізді, NI number-ді, шыққан күнді, tax code, total pay және total tax-ты тексеріңіз. Оны соңғы payslip-пен бірге сақтаңыз.
1A бөлігі сізге арналған, 2 және 3-бөліктер әдетте жаңа жұмыс берушіге беріледі. Жаңа жұмыс болмаса, құжат маусымнан кейін салықты реттеуге жарайды. Сандарды өзіңіз өзгертпеңіз: айырмашылықтарды алдымен payroll-мен талқылаңыз.
P45 берілмесе, жазбаша сұрап, жауабын сақтаңыз. Жоғалтсаңыз, әдетте жаңа P45 берілмейді: келесі жұмыс үшін starter checklist қолданылады. Жұмыс берушіден табыс туралы мәлімет сұрап, HMRC жазбасын тексеруге болады.
Салықты қайтару: дұрыс жолды таңдау
Жұмыс істеп жүрсеңіз, tax code пен HMRC деректерінің дұрыстығынан бастаңыз. Payroll арқылы түзету мүмкіндігі жағдайға байланысты. Жылдың бір бөлігінде ғана жұмыс істеу белгілі бір қайтарым сомасына кепілдік бермейді.
Жұмысты тоқтатып, UK-де қалсаңыз, жұмыс тоқтағаннан кейінгі қайтару шарттарын, соның ішінде P50 маршрутын тексеріңіз. Кетіп бара жатсаңыз, HMRC-нің шығу туралы нұсқаулығы мен P85-ті қараңыз. Self Assessment кезінде тәртіп басқаша болуы мүмкін.
Жеке салық кабинеті мен HMRC хабарламалары есепті және ақша алу жолын тексеруге көмектеседі. Бір артық төлемге бірнеше өтініш бермеңіз. Мерзімдер мен төлеу тәсілін нақты сіздің маршрутыңыздың нұсқаулығынан қараңыз.
GOV.UK арқылы делдалға төлемей-ақ өзіңіз бере аласыз. Көмек таңдасаңыз, алдын ала құнын, өкілдің өкілеттігін және ақшаның кімге түсетінін оқып шығыңыз. Ақылы көмектің өзі алаяқтықты білдірмейді.
Сайт пен көмек ұсынысын қалай тексеруге болады
Өтуді GOV.UK-тен бастаңыз. Ресми форма service.gov.uk сайтында ашылуы мүмкін; сайт атауының ұқсастығы немесе тәж суреті ештеңе дәлелдемейді.
Кепілді жылдамдату уәдесіне немесе біреудің дайын нөміріне ақша төлемеңіз. Нақты қандай қызметке ақша сұралып тұрғанын анықтаңыз: мемлекеттік өтініш беру тегін.
Хабарламадағы «қайтару» туралы күтпеген сілтемеге өтпеңіз. Мемлекеттік сервисті өзіңіз ашып, хабарламаны тексеріңіз. Барлығын сіз үшін жасауды ұсынған адамға парольдер мен бір реттік кодтарды бермеңіз.
Формамен көмектескенде тек қажетті мәліметтерді көрсетіңіз. Svoi NI number-ге өтініш қабылдамайды және бұл бетте паспорт жүктеуді сұрамайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Өтініш беру қанша тұрады?
Мемлекеттік өтініш беру тегін. Басқа сервистің ақылы көмегінің шарттарын бөлек тексеріңіз.
Қанша күту керек?
GOV.UK арқылы жеке басыңызды растағаннан кейін 4 аптаға дейін. Өтініш бергеннен бері 4 аптадан көп уақыт өтсе, өтініш қызметіне хабарласып, тексерудің аяқталғанын біліңіз.
Нөмірсіз жұмыс істеуге бола ма?
Жұмыс істеу құқығыңызды растасаңыз, жұмысты бастай аласыз. NI number иммиграциялық мәртебені тексеруді алмастырмайды.
BR нені білдіреді?
Бұл жұмыстан түскен табыс салықсыз сома есептелмей, базалық мөлшерлеме бойынша салықталады. HMRC мәліметтерін тексеріңіз: BR әрқашан қате емес.
0T нені білдіреді?
Салықсыз сома пайдаланылған немесе жұмыс берушіде код үшін деректер жеткіліксіз. P45, starter checklist және HMRC жазбасын тексеріңіз.
W1/M1/X нені білдіреді?
Есеп бүкіл салық жылын жинақтамай жүргізіледі. Мұндай белгілер, сондай-ақ NONCUM, emergency tax basis-ке жатады.
Салық кодын қалай түзетуге болады?
Payroll мен HMRC-дегі мәліметтерді тексеріңіз. NI number алу кодтың ауысуына немесе ақша қайтарылуына кепілдік бермейді.
Өтініш бойынша қайда қоңырау шалу керек?
Англия, Шотландия және Уэльс: 0800 141 2079, дс–жм 08:00–17:00. Солтүстік Ирландия: 0800 587 0024, дс–жм 09:00–16:00.
Хатты жоғалтса не істеу керек?
Нөмірді payslip, P60, хаттар немесе HMRC сервисінен іздеңіз. Растау үшін GOV.UK Find your National Insurance number қолданыңыз.
Келесі маусымда жаңа нөмір керек пе?
Жоқ. Бұрынғы нөмірді қолданыңыз: ол өмір бойы сақталады.
Екі жұмыс үшін екі нөмір керек пе?
Жоқ. Нөмір біреу, салық кодтары әртүрлі болуы мүмкін. Екінші жұмысқа құқық визаңыздың шарттарына байланысты.
Тегі ауысқанда нөмір өзгере ме?
Жоқ. Жеке мәліметтеріңізді HMRC мен жұмыс берушіде жаңартыңыз.
ARC-мен өтініш беруге бола ма?
Алдымен жұмыс істеу құқығыңызды тексеріңіз. ARC рұқсатты дәлелдемейді. Ресми өтініш шарттарын қолданыңыз, расталмаған бөлек «баспана телефонын» емес.
Skilled Worker болса нөмір автоматты түрде келе ме?
Тексермей оған сенбеңіз. eVisa мен құжаттарды қараңыз; нөмір болмаса, GOV.UK-тегі өтініш шарттарын тексеріңіз.
Share code — бұл NI number ма?
Жоқ. Share code мәртебені тексеру үшін қолданылады. NI number — бөлек тұрақты идентификатор; оның payroll-да жазылғанын тексеріңіз.
NFC бар паспорт керек пе?
NI number алу өтініші үшін міндетті NFC процесі жоқ. Форманың фото және жеке басты растаудың басқа тәсілдері туралы нұсқауларын орындаңыз.
Фермада қандай адрес көрсету керек?
Жеке хаттарды алатын толық адрес пен postcode-ты нақтылаңыз. Жауап келгенше көшсеңіз, өтініш қызметіне хабарлаңыз.
NIC деген не?
National Insurance contributions — сақтандыру жарналары, ұстаулардың бөлек жолы. Оларды Income Tax-пен бірдей санауға немесе салық қайтаруға автоматты түрде қосуға болмайды.
P45 не үшін керек?
Жұмыстан кеткенде табыс пен салық туралы мәліметтер үшін. Ол келесі жұмыс берушіге және маусымнан кейін салықты тексеруге пайдалы.
P45 берілмесе ше?
Оны жұмыс берушіден жазбаша сұрап, жауабын сақтаңыз. Жоғалса, жаңа жұмыс үшін starter checklist қолданыңыз; табыс мәліметтерін HMRC-ден тексеріңіз.
Салықты өзің қайтара аласың ба?
Иә. Ресми қайтару тексеру сервисінен бастаңыз. Жол сіздің жұмыс істеп жатқаныңызға, UK-те қалғаныңызға немесе кеткеніңізге байланысты.
Қайтару үшін агенттікке төлеу керек пе?
Жоқ, мемлекеттік жолмен өзіңіз жасау тегін. Ақылы көмек керек болса, өкілдің бағасы мен өкілеттігін алдын ала тексеріңіз.
P85 бойынша қайтару қалай төленеді?
Өтінішіңіз бен алу тәсіліңізге арналған HMRC нұсқаулығын қараңыз. Барлық өтініш берушілерге мерзім, сома немесе банк аударымына уәде бермейміз.
Кеткенде NI number-ді жабу керек пе?
Жоқ. Ол сізде қалады. Салық пен хат алу адресін бөлек шешіңіз.
eVisa-да нөмірді қайдан іздеу керек?
UKVI-дегі жазбаңызды тексеріңіз: нөмір берілген болса, сол жерде көрсетілуі мүмкін. eVisa-да нөмірдің болмауы оның ешқашан болмағанын білдірмейді.
Payslip-те нөмірде қате бар — не істеу керек?
Ресми растау құжатымен салыстырыңыз. Дұрыс мәліметтерді payroll-ға қауіпсіз жолмен жіберіңіз. Түзетуді растауды сұраңыз.
Ресми дереккөздер
- GOV.UK: NI number алмай жұмыс істеу
- GOV.UK: NI number алуға өтініш беру
- GOV.UK: өз NI number-іңізді табу
- GOV.UK: tax code үшін қате мәліметтерді түзету
- GOV.UK: салық кодының мағынасын тексеру
- GOV.UK: emergency tax codes
- GOV.UK: жұмыс істеу құқығын растау
- GOV.UK: starter checklist
- GOV.UK: HMRC-ге өзгерістерді хабарлау
- GOV.UK: P45, P60 және жоғалған құжаттар
- GOV.UK: қайтаруға құқығыңызды тексеру
- GOV.UK: кеткен кездегі салықтар