UK-де тұрғын үй қалай жалдауға болады
Лондонда бөлме £500/ай бастап, сырттан £300 бастап. SpareRoom-да іздеңіз. Көрмей deposit төлемеңіз — алаяқтар көп. Deposit = ең көбі 5 апталық жалдау ақы.
Тұрғын үйді қайдан іздеу
| Сайт | Түрі | Артықшылықтары | Кемшіліктері |
|---|---|---|---|
| SpareRoom | Бөлмелер | Ең танымал, агентсіз, тікелей | Алаяқтар кездеседі |
| OpenRent | Пәтерлер | Тікелей landlord-тан, агент комиссиясыз | Rightmove-ге қарағанда таңдау аз |
| Rightmove | Барлығы | UK-дегі ең үлкен база | Көбінесе агенттер арқылы (комиссия) |
| Zoopla | Барлығы | Rightmove-ге балама | Агенттер арқылы |
| Facebook Marketplace | Бөлмелер, пәтерлер | Көбінесе қазақтілділерден, арзан | Алаяқтар көбірек |
| Telegram-чаттар | Бөлмелер | Қазақтілді қоғамдастық, жылдам | Кепілдіксіз |
Кеңес: Бөлмелер үшін SpareRoom-дан бастаңыз. OpenRent — бүкіл пәтерді жалдауға дайын болғанда. Rightmove — нарықты шолу үшін.
Қалалар бойынша жалдау бағалары (бөлме/ай, 2026)
| Қала | Бөлме | 1-bed пәтер | Ескерту |
|---|---|---|---|
| Лондон (орталық) | £700–1,000 | £1,400–2,000 | Zone 1–2. Қымбат, бірақ жұмыс көп |
| Лондон (шет) | £500–750 | £1,000–1,400 | Zone 3–6. Жол ұзағырақ |
| Манчестер | £400–600 | £750–1,000 | Өсіп келе жатқан қала, жұмыс көп |
| Бирмингем | £350–550 | £650–900 | UK-дегі екінші үлкен қала |
| Лидс, Шеффилд | £300–500 | £550–800 | Арзанырақ, бірақ жұмыс азырақ |
| Эдинбург | £450–700 | £800–1,200 | Шотландия, жалдаудың өз ережелері |
| Глазго | £350–550 | £600–900 | Эдинбургтен арзанырақ |
Көру — нені міндетті түрде тексеру
- Зең мен ылғалдылық — бұрыштарды, шкафтардың артын, ваннаны тексеріңіз. Зең = денсаулыққа зиян
- Жылыту — жұмыс істей ме? Gas Safety Certificate болуы керек
- Ыстық су — кранды ашыңыз, қысым мен температураны тексеріңіз
- Есік құлыптары — кіреберіс есік, бөлме есігі. Сіздің қауіпсіздігіңіз
- Интернет — жылдамдықты сұраңыз. Телефонда 4G/5G қамтуын тексеріңіз
- Көршілер — шу бар ма? Қанша адам тұрады? Ортақ аймақтар таза ма?
- Көлік — жұмысқа қанша уақыт? Google Maps көрсетеді
- Келісімшарт — қол қоймай тұрып БАРЛЫҒЫН оқыңыз. Әсіресе: мерзімі, notice period, бағаға не кіреді
Deposit — заң бойынша құқықтарыңыз
Максимум: Deposit 5 апталық жалдау ақыдан аспауы керек (жылдық жалдау £50,000-ға дейін болса). Бұл заң (Tenant Fees Act 2019).
Қорғау: Landlord сіздің deposit-ті 30 күн ішінде government-approved scheme-де тіркеуге МІНДЕТТІ:
- DPS — Deposit Protection Service
- MyDeposits
- TDS — Tenancy Deposit Scheme
Тіркемесе — сот арқылы deposit-тің 3 есесіне дейін өтемақы ала аласыз.
Қайтару: Шыққан кезде landlord deposit-ті 10 күн ішінде қайтаруы керек. Нақты зақымдар үшін ұстап қалуы мүмкін (қалыпты тозу үшін емес). Дау бар ма? Scheme тегін арбитраж береді.
Deposit-ті қалай қорғау
- Кірген кезде БАРЛЫҒЫН суретке түсіріңіз — қабырғалар, еден, жиһаз, техника. Күні бар. Landlord-қа email арқылы жіберіңіз (із қалсын).
- Inventory толтырыңыз — пәтер жағдайын сипаттау. БАРЛЫҚ зақымдарды белгілеңіз. Ұялмаңыз.
- Deposit қорғау нөмірін сұраңыз — қай scheme-де тіркелген. Scheme сайтында тексеріңіз.
- Шыққан кезде — барлығын қайта суретке түсіріңіз. Тазалаңыз. Зақым қалдырмаңыз.
Шоттар: жалдау ақыдан басқа нелерді төлеу керек
| Шот | Құны/ай | Жалдауға кіре ме? | Ескерту |
|---|---|---|---|
| Council Tax | £80–200 | Кейде | District пен band-қа байланысты. Жалғыз тұрсаңыз 25% жеңілдік |
| Газ + электр | £80–150 | Кейде | Octopus Energy — арзандардың бірі |
| Су | £20–40 | Кейде | Бөлме жалдауда әдетте кіреді |
| Интернет | £25–40 | Бөлмелерде жиі | BT, Sky, Virgin Media, Hyperoptic |
| TV Licence | £13.25 | Жоқ | Live TV немесе BBC iPlayer көрсеңіз қажет |
Кеңес: Бөлме жалдағанда әдетте bills included (барлық шоттар кіреді). Пәтер жалдағанда — жоқ. Келісімшартқа қол қоймай тұрып нақтылаңыз.
UK-дегі жалдаушы құқықтары
- Landlord ескертусіз кіре алмайды — кемінде 24 сағат notice. Сіздің бөлмеңіз — сіздің кеңістігіңіз
- Тұрғын үй тұруға жарамды болуы керек — жылыту, ыстық су, зеңсіз, жұмыс істейтін сантехника
- Жөндеу — landlord-тың міндеті — шатыр, қабырғалар, құбырлар, жылыту, электрика
- Сотсыз шығара алмайды — landlord кемінде 2 ай notice беруі керек (Section 21) және court order алуы керек
- Кемсітуге болмайды — ұлты, діні, жынысы, бағдары бойынша
- Gas Safety Certificate — landlord жыл сайын беруге міндетті
- EPC (Energy Performance Certificate) — минимум E рейтингі. Одан төмен болса — landlord жақсартуға міндетті
- Smoke and CO detectors — заң бойынша міндетті
Құқықтарыңыз бұзылса: Shelter helpline 0808 800 4444 (тегін), Citizens Advice — citizensadvice.org.uk
Алаяқтық — қалай түспеу
Көрмей тұрып deposit сұрайды
«Резервтеу үшін £500 аударыңыз». Тұрғын үйді өз көзіңізбен көрмей және келісімшартқа қол қоймай ЕШҚАШАН төлемеңіз.
Баға тым жақсы
Лондон орталығында бөлме £300-ға? Бұл жалған. SpareRoom-да орташа бағаларды тексеріңіз.
Landlord «шетелде»
«Мен қазір UK-де жоқпын, бірақ төлемнен кейін кілттерді поштамен жібереміз». Классикалық схема. Төлемеңіз.
Келісімшарт жоқ
Жазбаша tenancy agreement жоқ — қорғаныс жоқ. Әрқашан tenancy agreement талап етіңіз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Несие тарихысыз тұрғын үй жалдауға бола ма?
Иә. SpareRoom (бөлмелер) — landlord-тардың көбі несиені тексермейді. Пәтерлер үшін guarantor немесе 3–6 ай алдын ала төлем қажет болуы мүмкін.
Бірінші айға қанша ақша керек?
Әдетте: бірінші ай жалдау ақысы + deposit (5 апта). Лондондағы бөлме £600: бірден ~£1,350 керек. Лондоннан тыс (£400): ~£900.
Council Tax дегеніміз не?
Жергілікті тұрғын үй салығы. Тұратын адам төлейді (landlord емес). Аудандарға байланысты £80–200/ай. Жалғыз тұрсаңыз 25% жеңілдік. Студенттер толығымен босатылады.
ARC-пен тұрғын үй жалдауға бола ма?
Asylum seekers Home Office арқылы Section 95 бойынша тұрғын үй алады. Мәртебе алғаннан кейін — өз тұрғын үйін табуға 28 күн. SpareRoom, Facebook-топтар, қайырымдылық ұйымдары көмектеседі.
Deposit-ті қалай қайтару?
Шыққан кезде landlord 10 күн ішінде қайтарады. Зақымдар үшін ұстап қалуы мүмкін (тозу үшін емес). Дау бар ма? Deposit Protection Scheme тегін арбитраж береді. Deposit тіркелмеген болса — сот арқылы 3 есеге дейін өтемақы.